Quirijn de Groot uit Akersloot
verzaagde pas zijn houten poot
Het ding was niet om aan te gluren
maar ja, nu stond hij uit het lood

Vervolgens zat hij vele uren
naar al die stukjes hout te turen
en toen ontstond, als in een vlaag,
een schetsje met wat meer allure

Dus pakte hij opnieuw zijn zaag
en schiep gedreven en gestaag
de meest fijnzinnige patronen
en lijmde deze, laag voor laag

Zijn noeste arbeid zou hem lonen:
het grootste kunstwerk in eonen!
O, de voldoening die het bood
zich op zó’n kunstbeen te vertonen


r7 was: en in zijn hoofd ontstond, heel vaag,
r8 was: een blauwdrukje met wat allure

Met dank aan monnhauser en Wim Gabriels

Ik vind de versregel: 'een blauwdrukje met wat allure' niet zo mooi, Han. Ten eerste loopt dat metrisch niet fijn (met de heffing op JE), en ten tweede vind ik 'wat' allure niet zo sterk. Dat kan best anders.

Ha monnhauser, dank voor je reactie!

Ik heb natuurlijk over deze zin nagedacht en wil je mijn overwegingen bij het maken schetsen. Omdat in de vorige regel er in het hoofd van Quirijn een ‘heel vaag’ idee ontstond, kan het natuurlijk nooit iets met ‘veel’ allure (oid) zijn. Maar uit dit idee met ‘enige’ allure ontstaat - al werkend - dan toch een mooi kunstwerk. Enfin, jij – en anderen mogelijk ook – vinden dit niet mooi. Ik ga erover nadenken.

En dan over het metrum: ik had in mijn hoofd dat men de zin als volgt zou lezen:
“een BLAUWdrukje met WAT alLUre”
Denkend aan onze discussie over klemtoon en metrum begreep ik dat drie onbeklemtoonde lettergrepen in een jambisch metrum geen enkel bezwaar opleverde en je gaf hier zelf als voorbeeld: "naTUUR is voor teVREdenen en LEgen"
Ik zie zo snel geen verschil met wat ik hier nu doe, maar misschien vergis ik mij. Zo ja, dan hoor ik dat graag.
Ik doe trouwens iets soortgelijks (maar in de andere richting) in de laatste regel, waar ik drie opeenvolgende beklemtoonde lettergrepen gebruik:
“zich OP ZÓ’N KUNSTbeen TE verTOnen” Zie je daar een bezwaar in?

En nu ik je toch aan de lijn heb ( ), zou je ‘kunstbeen’ of 'KUNST-been' schrijven?

Dank en groet,
Han

Dag Han,

ik vind het persoonlijk geen halsmisdaad als er eens een onbeklemtoonde heffing in een jambisch gedicht voorkomt (zoals hier "je" in r8).

Als je hoofd- en nevenklemtonen afwisselt, vind ik het wel weer heel mooi, maar dat moet je dan inderdaad in het hele gedicht volhouden. Met jambische vijfvoeters heb je dan een hoofdklemtoon op de eerste, derde en vijfde jambe (zoals in die beroemde regel van Bloem en in het gedicht van Wim M in de discussie waar je hierboven naar verwijst); met zevenvoeters ook nog op de zevende (zoals in "Dodenrit" van Drs. P., en ook het Schaap Veronica leent zich er perfect toe).

Maar dan heb je dus een oneven aantal jamben nodig; in een viervoeter lukt dat niet, vrees ik. Maar zoals gezegd, persoonlijk vind ik die ene onbeklemtoonde heffing niet storen.

groetjes
Wim

Dag Han,

er zijn twee verschillen tussen jouw vers en de beginregel van de Dapperstraat. In de eerste plaats is jouw vers een viervoeter, waarbij die afwisseling tussen sterkere heffingen en zwakkere heffingen (door mij 'de regel van 2, 6 en 10' genoemd) niet mogelijk is. Ten tweede is jouw vers in de eerste 7 regels strak jambisch, totdat je bij versregel 8 aankomt, waarbij die cadans plots wegvalt. Jij kapitaliseert het woordje WAT in je toelichting, maar ook daar ligt mijns inziens geen natuurlijke heffing.

Als we de zin een blauwdrukje met wat allure vergelijken met: een dametje met wat allure ben je dat wellicht met me eens. Daar ligt toch geen nadruk op wat, lijkt me. Vanaf daar is het maar een kleine stap naar 'een dametje met een balletjurk' (dat zich laat lezen als een amfibrachys).

Vriendelijke groet,

monnhauser

Dag monnhauser, dag Wim,

Dank voor jullie aanwijzingen en voorbeelden. Die maken jullie punt inzichtelijk. Ik had er niet bij stilgestaan dat er een verschil is tussen regels met een even of een oneven aantal jambes voor wat betreft plaats en effect van de klemtoon.

Ik heb r7 en r8 aangepast.

Hartelijke groet,
Han