Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft

Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij
  • Pagina:
  • 1
  • 2

Onderwerp: Tomatina

Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #1

Tomatina

in Spanje smijt men tonnen aan tomaten
je mag al meedoen voor een euro of tien
maar wat als je er ranzig zal gaan uitzien?
neem dan een douche op de Spaanse straten!

wellicht heb je geen tijd voor deze grappen
Buñol hoopt toch van wel om schuld te schrappen


Ik ben deze maand begonnen met snelsonnetten, dus ik moet nog veel leren. Graag jullie commentaar wat goed is en wat beter kan. Klopt het metrum, de rijm. Ik verwoord hier een mening. Is dat wat je moet doen, of bevat een snelsonnet meer?

Alvast hartelijk bedankt!
Laatst bewerkt: 5 jaren 10 maanden geleden door Schellingerhout, H.T.. Reden: Zinsconstructie was niet correct
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #2

  • Hans Mooi
  • Hans Mooi's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 358
  • Ontvangen bedankjes 177
Er zijn diverse sites , waaronder deze en www.gedichten.nl waar je de criteria kunt vinden waaraan een sonnettette, ook wel snelsonnet genoemd, aan moet voldoen.
Laatst bewerkt: 5 jaren 10 maanden geleden door Hans Mooi.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Schellingerhout, H.T.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #3

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3838
  • Ontvangen bedankjes 920
Beste Henri, ik meen dat je op de goede weg bent.

in Span |je smijt |men ton |nen aan |tomaten
je mag | al mee |doen voor | een eu |ro x |of tien

Regel twee mist een lettergreep ( ik heb daar een x gezet). I.p.v. euro zou euro-tje wel passen. Hoewel ik geen liefhebber ben van ‘euro-tje’


maar wat als je er ranzig zal gaan uitzien?

In regel drie ligt de klemtoon op UITzien, waardoor het z.g. schrikkelrijm optreedt. Te verhelpen door een andere formulering, bijv;
"Maar wat als je er ranzig uit gaat zien"

neem dan een douche op de Spaanse straten!

Regel vier loopt niet. Dat komt doordat er een lettergreep mist.Simpel te verhelpen;
"neem dan een douchebeurt op de Spaanse straten!" OF;
"neem dan een douche in één der Spaanse straten."

Je ziet, het is een kwestie van formulering.

Groet, Bas.
Laatst bewerkt: 5 jaren 10 maanden geleden door Bas Boekelo.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Schellingerhout, H.T.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #4

Dank voor jullie reacties!

@Hans, die zijn mij bekend, dank!

@Bas, heel interessant. Waarop baseer jij de pipelines?

1 en 2 hebben beide 11 syllaben, of tel ik verkeerd? Waarom die extra in 2?

3: mee eens, ik ken nog niet alle verboden qua rijm.

4: heeft ook 11 lettergrepen (douche heeft er 2)

Alvast bedankt!
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #5

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3838
  • Ontvangen bedankjes 920
1 en 2 hebben beide 11 syllaben, of tel ik verkeerd? Waarom die extra in 2?

Beste |Henri, misschien ten overvloede;

Wij tellen in versvoeten. Jij schrijft in Jamben, dat zijn groepen van twee lettergrepen met de klemtoon op de tweede. De laatste lettergreep van ‘tomaten’ telt niet mee, omdat tomaten een vrouwelijk rijmwoord is.
in Span |je smijt |men ton |nen aan |tomaten

Dat zijn vijf Jamben. Maar, zie ik nu,

je mag | al mee |doen voor | een eu |ro x |of tien

zijn zes Jamben. Het zou goed zijn als je alle regels evenlang maakt.

( ‘man ‘is mannelijk, ‘mannen’ is vrouwelijk. ‘mijn man’ is mannelijk, en één Jambe. ‘mijn mannen’ is vr. en óók één jambe. Zonder verwaarlozing van die niet-klinkende lettergreep krijg je halve versvoeten. )

4: heeft ook 11 lettergrepen (douche heeft er 2)
neem dan | een dou |che op | de Spaan |se straten!

Je hebt gelijk wat ‘douche ‘betreft. Ik las het als ‘does’. Thuis zeggen wij niet ‘ik maak de douche schoon’, maar ‘ik maak de does schoon ‘.

Ik heb de regel verdeeld in Jamben zoals je ziet. ‘straten ‘is vr. , dus de lettergreep ‘en ‘ telt op deze plek (!) niet mee.

Ik ben er nog een half uurtje als je wilt reageren.
Laatst bewerkt: 5 jaren 10 maanden geleden door Bas Boekelo.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Schellingerhout, H.T.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #6

Bas, dank voor je antwoord! Ik ben je zeer erkentelijk.

Dat wist ik dus niet van de vrouwelijke woorden. Ik heb alles in lettergrepen gehakt (zoals Van Dale aangeeft) en geen rekening gehouden met mannelijke of vrouwelijke woorden. Heb je nog meer regels voor me wat betreft het rijmen?

Dus de eerste regel heeft eigenlijk 8 versvoeten (tonnen en tomaten tellen dan beide als 1).

Wat is dan verder het verschil dan in dit opzicht tussen jamben en versvoeten?

Verder was het mijn bedoeling de regels even lang te maken, maar mijn interpretatie klopte dus niet ;-)
Laatst bewerkt: 5 jaren 10 maanden geleden door Schellingerhout, H.T..
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #7

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3838
  • Ontvangen bedankjes 920
Versvoeten zijn groepen lettergrepen . Er zijn de Jambe ( be ROEP )en de trochee,
( ROEping ) Er zijn de Dactylus( ON derwijs), de Amfibrachis ( ge NIEten )en de Anapest. (anaPEST ). de Dactylus wordt o.m. gebezigd in het beroemde / beruchte Olleke Bolleke. Er zijn meerdere versvoeten, maar die worden zeer zeer weinig gebruikt. De Jambe heeft de klemtoon op de tweede lettergreep, en de Trochee heeft de klemtoon op de eerste lettergreep. Als ezelsbruggetje. Kijk bij 'versvormen' op deze site, of op de site van Fwoortmeijer. Vraag maar. Tot morgen.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Schellingerhout, H.T.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #8

Oke, die vormen ken ik inderdaad. Nu weet ik ook wat ik fout het gedaan, maar ik zal nog gaan kijken naar boeken van Jaap Bakker / Drs. P. waarin verdere rijmtechnieken worden uitgelegd.

Met die intentie heb ik het ook gedaan, maar door die mannelijke/vrouwelijke woorden ging het dus fout.

Dank voor je moeite! Weet je trouwens wat een snelsonnet meer moet zijn dan het verwoorden van een mening?
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #9

  • Adriaan van Dam
  • Adriaan van Dam's Profielfoto
Beste Henri,

Een voorbeeldje om een gelijk aantal versvoeten per regel te krijgen.
Dat is geen heilig moeten, maar in de kompakte vorm van een ~snel sonnet~
is het eigenlijk wel aan te raden.

Je Koos


in Spanje smijt men tonnen aan tomaten
je gooit al voor een eurootje of tien
maar wat als je er ranzig uit gaat zien?
neem dan een stortbad op de Spaanse straten!

wellicht heb je geen tijd voor deze grappen
Buñol hoopt toch van wel om schuld te schrappen
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #10

Dank, Niels.

Correct van Euro of tien! Dat gaf Bas inderdaad ook aan. Klopt, mijn fout.

Regel 3 mee eens

Regel 6 kan ik inkomen. Wellicht een komma tussen 'wel' en 'om'.

Op zich begrijp ik het aardig, maar ik moet me nog verdiepen in de verschillende (foute) rijmvormen (o.a. schrikkelrijm).
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #11

Dank Koos!

Altijd goed toch om de regels te houden?

Ik vind het wel leuk dat hier wel serieus wordt gereageerd. Op geen andere plaats ben ik dat tegengekomen.

Ondertussen heb ik het rijmwoordenboek van Jaap Bakker besteld. Daarin hoop ik meer te lezen over rijmtechnieken.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #12

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1348
  • Ontvangen bedankjes 652
Dag Henri,

Ik was enthousiast gaan beoordelen, maar ik mijn enthousiasme had ik de noeste arbeid van Bas geheel gemist.
Rijm is goed, opzet ook: 4 regels om de situatie te beschrijven, 2 regels voor de uitsmijter.

Ik concludeer hetzelfde als Bas: Het metrum rammelt wel hier en daar.
Heel goed is dat je hebt gekozen voor de vijfvoetige jambe, de moeder alle metrums. Inmiddels heb je begrepen dat die 10 lettergrepen telt bij manlijk rijm en 11 bij vrouwlijk rijm.
Het is een goede gewoonte om manlijk en vrouwlijk rijm af te wisselen en dat doe je goed in het kwatrijn (de eerste 4 regels).

Regel 2 is voldoende becommentarieert door Bas. Ik zou "een eurootje of tien" overnemen.
In de 19e eeuw zou men schrijven "een eur' of tien", maar daar kom je niet meer mee weg.

Regel 3 is eenvoudig metrisch te maken: maar wat als je er ranzig uit gaat zien?

Regel 4 is alleen metrisch correct als je douche uitspreekt als "doesje". Ik zeg "doesj" en mis dus een lettergreep.

Regel 6 loopt niet lekker. Niet fout, maar lastig leesbaar.

Ik hoop dat je er iets aan hebt,
Niels
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Schellingerhout, H.T.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #13

Nu we het toch over metrum hebben ....

Hoe denken jullie over woorden met meerdere syllaben, die niet in een voorgedefinieerd metrum passen? Ik weet dat je kunt 'smokkelen' als je bijvoorbeeld een amfibrachys is.
Op deze website vond ik een uitleg om bijklemtonen te bepalen, maar dat beperkt behoorlijk in het woordgebruik:

neon.niederlandistik.fu-berlin.de/nl/ned...ress#secondarystress
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #14

@Niels

"Inmiddels heb je begrepen dat die 10 lettergrepen telt bij manlijk rijm en 11 bij vrouwlijk rijm."

Wat ik eruit begreep was dit: bij een vrouwelijk woord telt de laatste lettergreep niet mee. Dat geldt dus alleen voor het laatste woord?
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #15

  • Adriaan van Dam
  • Adriaan van Dam's Profielfoto
Beste Henri,

Het volkje dat deze site frequenteert is over het algemeen heel serieus.
Ik mag je evenwel aanraden, je daar niet alles van aan te trekken,
want juist door probeersels en frisse ideeën van nieuwkomers zijn er veel
mooie, dan wel leuke versjes op deze site verschenen.

Je Koos
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #16

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3838
  • Ontvangen bedankjes 920
Koos, dichters worden niet gemaakt, maar geboren. Maar als ze geboren zijn moeten ze gemaakt worden.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #17

Dat zijn wijze woorden, Bas. Wat denk je van mij? Dan weet ik of ik moet doorgaan of beter kan stoppen.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #18

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1348
  • Ontvangen bedankjes 652
Henri, nog even over versvoeten versus lettergrepen. Het begin van de regel bepaalt de versvoet, aan het einde is er wat vrijheid. Het aantal beklemtoonde lettergrepen bepaalt het aantal versvoeten; aan het einde van de regel mag je onbeklemtoonde lettergrepen toevoegen of weghalen.

Daarom zijn er twee varianten voor de vijfvoetige jambe (. = onbeklemtoonde lettergreep, - = beklemtoonde lettergreep, | = scheiding tussen twee versvoeten):
. - | . - | . - | . - | . - (manlijk)
. - | . - | . - | . - | . - | . (vrouwlijk)

Een ander klassiek schema is de viervoetige trocheus:
- . | - . | - . | - . (vrouwlijk)
- . | - . | - . | - (manlijk)
Merk op dat de laatste versvoet incompleet is, maar toch meetelt omdat er een beklemtoonde lettergreep in zit.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #19

  • Inge Boulonois
  • Inge Boulonois's Profielfoto
  • Offline
  • Admin
  • Dichters moeten verbeelding hebben
  • Berichten: 3319
  • Ontvangen bedankjes 1446
Beste Henri,

Je kreeg al aardig wat informatie over de vorm van het snelsonnet, ook wel sonnettette en speedsonnet genoemd. Over de inhoud: een snelsonnet gaat vaak over de actuaiteit en na het kwatrijn volgt een chute, ook wel een volta genoemd, i.e. een wending in de gedachte.

Een aktueel snelsonnet (met chute) van Daan de Ligt:


ADO Den Haag – Roda JC 0-4 (zaterdag 24 augustus 2013)
Al zestien maal kon ADO dus niet winnen

Van kompels uit het bronsgroen eikenhout

En ook vandaag ging het ontzettend fout

0-4 ... geen zinnig mens kon dit verzinnen



Respect voor deze beulen uit Kerkrade

Een zachte g, maar hard en geen genade
www.ingeboulonois.nl

Een dichter is een beeldhouwer die muziek schildert - C. Schouwenaars
Laatst bewerkt: 5 jaren 10 maanden geleden door Inge Boulonois.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Tomatina 5 jaren 10 maanden geleden #20

Hartelijk dank voor jullie reacties! Die maken mij blij!

@Inge, hoe ga je in dat verband om met poëzie en diepgang?

@Niels, helder! Mag je trouwens bij eenlettergrepige woorden zelf bepalen of de klemtoon erop valt?

Het woord douche is een lastige, omdat je het als één lettergreep uitspreekt, terwijl het er twee heeft.

@Koos, over nieuwe ideeën gesproken: laat ik me eerst verdiepen in hoe het is het voorgeschreven. De meeste gedichten die ik tegenkom zijn al verre van vormvast.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
  • Pagina:
  • 1
  • 2
Tijd voor maken pagina: 0.364 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Forum (recent...)

Uit het archief

Geboortekaartje



Laatst moest ik een geboortekaartje sturen
Maar Jezus, wat een lelijk exemplaar
Ik kon er echt niets aardigs over schrijven
'Ze krijgt het vast nooit koud met al dat haar!' 

'Met zoveel vet zal ze wel blijven drijven!' '
'Ik wist niet dat dat kon, zo'n wervelboog!'
Ik weet dat ik daar verre van moet blijven
Want wie een kind ziet met een helder oog
Weet dat een vriendschap niet lang meer zal duren

Dus werd het: 'Meid, het leven is een feest!' 
Ik heb het beeld al helder voor de geest

Koop koop koop