Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft

Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij
Laat het ons weten.

Onderwerp: Wat we van Drs. P kunnen leren over de dactylus

Wat we van Drs. P kunnen leren over de dactylus 20 mrt 2018 12:24 #1

  • Judy Elfferich
  • Judy Elfferich's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 452
  • Ontvangen bedankjes 112
Marc van Oostendorp op Neerlandistiek.nl: klik.
judyelf.edublogs.org
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Wat we van Drs. P kunnen leren over de dactylus 20 mrt 2018 21:10 #2

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1604
  • Ontvangen bedankjes 868
Ik heb wel eens nagedacht over ssw en sws, maar dan uitsluitend in 1 versvoet van het OB: de tweede versvoet van het 6lg. En dan voornamelijk (maar waarschijnlijk niet uitsluitend) bij een samengesteld woord met delen van resp. 4 en 2 lettergrepen.
Als eerste deel neem ik autonomie. Het tweede deel is streven (trocheïsch) of besef (jambisch).
Laat de beide woorden over de tong gaan: autonomiestreven (ssw), autonomiebesef (sws). Als ik een oude Griek was geweest, dan had autonomiestreven natuurlijker gevonden dan autonomiebesef.
Maar ik vind autonomiebesef een prettiger 6lg. Waarom?
De lettergreep MIE is zeer sterke klemtoon met een aanloopje van 3 zwakkere lettergrepen. Daarna heb ik geen behoefte aan nog een sterke lettergreep.
Ik merk dat ik autonomiestreven niet kan uitspreken zonder een korte pauze tussen MIE en STRE, bijna een cesuur (zoals bekend van alexandrijnen). Autonomiebesef daarentegen gaat in één moeite door.

Judy, bedankt voor het boeiende artikel dat deze metrumfetisjist weer eens gelegenheid bood zijn stokpaardje te berijden.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Wat we van Drs. P kunnen leren over de dactylus 21 mrt 2018 01:06 #3

  • Judy Elfferich
  • Judy Elfferich's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 452
  • Ontvangen bedankjes 112
Mooi voorbeeld, Niels.
Ik voel het precies zo, maar had het niet zo duidelijk kunnen verwoorden.
judyelf.edublogs.org
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Wat we van Drs. P kunnen leren over de dactylus 21 mrt 2018 18:19 #4

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4059
  • Ontvangen bedankjes 1042
Dank, Niels. Autonomiebesef klinkt mij ook beter in de oren. Naast alle regels die we kennen (of niet kennen ) speelt voor mij taalgevoel ook een belangrijke rol. Je gaat een 6lgwoord toch niet beproeven middels codes als wsw.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Wat we van Drs. P kunnen leren over de dactylus 22 mrt 2018 21:24 #5

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1604
  • Ontvangen bedankjes 868
Bas, anders dan jij heb ik een enorme behoefte van theoretiseren. Dat jij dat niet hebt vind ik prima, maar het stoort mij dat je mijn aanpak verwerpt.

Je zegt dat je taalgevoel een belangrijke rol speelt. Dat is bij mij niet anders; het is puur vanwege mijn taalgevoel dat ik autonomiebesef prefereer boven autonomiestreven.
MAAR dan ga ik op zoek naar de onderliggende oorzaak. Marc van Oostendorp introduceerde ssw en sws, en daarmee kon ik uit de voeten. En het levert ook wat op: zonder steeds te hoeven terugvallen op taalgevoel weet ik dat ik logopediepatiënt prefereer boven logopedielijder, liquiditeitsprobleem boven liquiditeitscrisis, padvinderijbewijs boven padvinderijscholen, etc.

Plezierdichten en "beproeven middels codes" zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Toen ik mijn eerste sinterklaasgedichten schreef, viel mij al gauw op dat sommige regels goed liepen en andere niet, maar ik begreep niet goed hoe dat kwam. Ik kwam dus ook niet verder.
Toen op school de versvoeten behandeld werden, ging er een wereld voor mij open (en dan heb ik het nog niet eens over de verbazing dat ook andere mensen in zulke triviale zaken geïntereseerd waren).

Ik neem dat jij ook weet dat je jambes schrijft en niet alleen op je taalgevoel volgt om te kijken of het gedicht een beetje prettig loopt. Natuurlijk, dat laatste is en blijft belangrijk, maar een paar handvatten kunnen de boel enorm versnellen en verbeteren.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Wat we van Drs. P kunnen leren over de dactylus 23 mrt 2018 19:04 #6

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4059
  • Ontvangen bedankjes 1042
maar het stoort mij dat je mijn aanpak verwerpt.

Beste Niels, ik verwerp jouw aanpak niet, maar theorie ondersteunt de praktijk. De praktijk is dat autonomiebesef beter klinkt dan autonomiestreven . Dat de taalgeleerde Marc van Oostendorp het waarom heeft verklaard is prijzenswaardig. Maar heb je het nodig, of kun je ook zonder?
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Wat we van Drs. P kunnen leren over de dactylus 23 mrt 2018 22:27 #7

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1604
  • Ontvangen bedankjes 868
Als ik nooit had geleerd wat metrum was, zou ik dan metrische verzen kunnen schrijven? Misschien wel, door elk gedicht eindeloos te blijven opdreunen totdat het goed zou klinken voor mij taalgevoel. Dat lijkt me toch een verspilling van tijd en moeite.

Zo is het hier ook: ik vermijd OB-woorden met een beklemtoonde vijfde lettergreep. Heb ik het echt nodig? Nee, maar het helpt bij het vermijden van tenenkrommende OB-woorden.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Tijd voor maken pagina: 0.318 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Ster van Bethlehem





Weer het verhaal gehoord. Geboorte stal
en ster, dat destijds zeldzaam felle baken.

De Waardse sterrenwacht bezocht.
Beluisterd hoe de koepel met geknars
de hemel openschuift. Eeuwen ver geloerd
naar duizelende melkwegen
verlucht met luisterrijk lichtecht.

De Kleine Beer gezien. Zijn kleinste ster
is al tig malen groter dan wat in de kom
van handen, in het slimste hoofd past.

Naar de ster van kerst gezocht.
Niet gevonden. Was het een komeet,
een nova? Of had God toen twee planeten
naar een plaats van samenstand verwezen
boven de drie wijzen in het oosten?

Wel krijg ik weer loepzuiver in beeld
hoe onaanzienlijk wij zijn. Mij overspoelt
een raadselachtig groot gevoel
van
                      v
                      r
                      e
                      d
                      e –

(Uit: Heerhugowaardse gedichten)