Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft

Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij
Laat het ons weten.

Onderwerp: Schrikkelrijm mijdende verzen

Schrikkelrijm mijdende verzen 01 feb 2020 22:19 #1

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1602
  • Ontvangen bedankjes 868
Sinterklaasrijmelaars deinzen niet terug voor het volgende schrikkelrijm:
Wij liepen naar het dorp,
dat lag op een steenworp.


Enige tijd geleden verscheen in het onvolprezen Laurens Jz. Coster (elke werkdag een gedicht!) een vertaling van 'Paardje-Bochelaartje' van Aleksandr Poesjkin:
Graan verbouwen zij, de boeren,
dat zij naar de stad vervoeren,
die maar op een baksteenworp
is gelegen van hun dorp.

Een creatieve oplossing, maar een beetje geforceerd.
Je kunt het nalezen op laurensjzcoster.blogspot.com/2019/10/guu...je-bochelaartje.html

Gisteren vermeed Jaap Bakker schrikkelrijm in zijn gedicht Getalziekte met boy te cotten. Dat vind ik creatief en grappig.

Frits Criens introduceerde de luchtfiets; zoek maar op deze site OF bekijk de uitleg van Frans Woortmeijer: sites.google.com/site/versvormen/7-poeet...algrapjes/luchtfiets
Ook die versvorm geeft veel mogelijkheden om schrikkelrijm te vermijden.

Dit is gewoon een overpeinzing op een vrije zaterdag. Misschien heeft iemand er iets aan. Ik wacht het forum af.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Schrikkelrijm mijdende verzen 02 feb 2020 11:24 #2

  • Jaap Bakker
  • Jaap Bakker's Profielfoto
  • Offline
  • Zeer gerenommeerd forumlid
  • Nieuwste boek: Hersenbeletsel
  • Berichten: 318
  • Ontvangen bedankjes 325
Dag Niels,
Het lezen van een paar luchtfietsen in de afgelopen periode zal me waarschijnlijk wel hebben geholpen bij deze vondst. Ik vond de inbreuk op de regels juist op deze plaats in het vers wel goed passen als tegenhanger van de beknottende getallen.
Groet,
Jaap
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Schrikkelrijm mijdende verzen 03 feb 2020 09:52 #3

  • Bert van den Helder
  • Bert van den Helder's Profielfoto
  • Offline
  • Zeer gerenommeerd forumlid
  • Berichten: 316
  • Ontvangen bedankjes 243
We zitten in de schrikkelmaand.
Misschien een idee om een korte schrikkelhype te starten.
Wie maakt het mooiste schrikkelmijdendvers.
Of juist het origineelste schrikkelrijm

Einddatum natuurlijk schrikkeldag: 29 feb 2020.

Wat denk je ervan Niels?
Mijn dichtbundel:
Een jaar is vier kwartaal in tweeënvijftig lichte gedichten
is nu weer volop verkrijgbaar.
www.lichteverzen.nl
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Schrikkelrijm mijdende verzen 03 feb 2020 20:24 #4

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1602
  • Ontvangen bedankjes 868
Merkwaardig genoeg heb ik geen moment gedacht aan schrikkeldag.
Beide voorstellen van Bert spreken mij aan. In eerste instantie dacht ik aan schrikkelmijdendverzen schrikkelmijdende verzen, maar ik ben ook wel benieuwd naar schrikkelrijm dat voldoet aan de kwaliteitseisen van HVV.
Laatst bewerkt: 05 feb 2020 12:45 door Niels Blomberg.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Bert van den Helder

Schrikkelrijm mijdende verzen 05 feb 2020 14:56 #5

  • B.J. Hoogland
  • B.J. Hoogland's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 2231
  • Ontvangen bedankjes 1108
Vraag: is het volgend paar te categoriseren als schrikkelrijkrijm?

Ik leef hier in een zwijnenstal
omdat ik zeven zwijnen stal

Groet, Ben
Verba volant, scripta manent.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Schrikkelrijm mijdende verzen 05 feb 2020 15:33 #6

  • Frits Criens
  • Frits Criens's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1573
  • Ontvangen bedankjes 906
Ha Ben,

Dit is rijkrijm, maar doordat er sprake is van 2 totaal verschillende betekenissen, is het geen fout maar juist creatief taalgebruik.

c.a.
Frits
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Schrikkelrijm mijdende verzen 05 feb 2020 15:37 #7

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1602
  • Ontvangen bedankjes 868
Ik noem die dubbelrijkrijm of rijkdubbelrijm.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Schrikkelrijm mijdende verzen 05 feb 2020 19:04 #8

  • B.J. Hoogland
  • B.J. Hoogland's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 2231
  • Ontvangen bedankjes 1108
Ik ben het eens met jullie, heren.
Maar als ik naar het metrum kijk de k ik toch dat er enige sprake is van schrikkelrijm.
Of ben ik de enige die dat zo beleeft?

ZWIJNenstal
ZWIJNen STAL

Groet, Ben
Verba volant, scripta manent.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Schrikkelrijm mijdende verzen 05 feb 2020 19:35 #9

  • Frits Criens
  • Frits Criens's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1573
  • Ontvangen bedankjes 906
Misschien hebben we een ander idee van het begrip schrikkelrijm, Ben? Ik heb in de handleiding bij het rijmwoordenboek van Jaap Bakker gekeken.

c.a.
Frits
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Schrikkelrijm mijdende verzen 23 feb 2020 15:55 #10

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1602
  • Ontvangen bedankjes 868
B.J. Hoogland schreef :
Maar als ik naar het metrum kijk denk ik toch dat er enige sprake is van schrikkelrijm.
Of ben ik de enige die dat zo beleeft?

ZWIJNenstal
ZWIJNen STAL
Frits Criens schreef :
Misschien hebben we een ander idee van het begrip schrikkelrijm, Ben?
Hierbij een wat late, maar hopelijk doorwrochte reactie.
Net als Frits zou ik dit geen schrikkelrijm noemen. Wat Ben stoort is volgens mij het rijmen op nevenaccenten. (Mocht dat niet zo zijn, dan is het in elk geval een buitenkansje voor mij om weer eens een stokpaardje te berijden.)

In metrische verzen heb je te maken met drie verschillende klemtonen:
  • Heffingen en dalingen in het metrum.
  • Beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen in een woord.
  • Beklemtoonde woorden in een zin: "de MAN" vs. "DE man". We laten dit aspect verder buiten beschouwing.
Bij woorden met meer dan één lettergreep valt de klemtoon meestal samen met een heffing. Zo niet, dan is er sprake van antimetrie.
Bij drie of meer lettergrepen kan een woord meerdere heffingen bevatten. Dit klinkt beter als de extra heffingen samenvallen met een nevenklemtoon (ZWIJNenSTAL). Minder geslaagd is een heffing die samenvalt met een sjwa: AANvalLER.

Uitgaande van heffingen op nevenaccenten doemt de volgende vraag op: mag ik hierop rijmen?
In Samenwerksonnet XX hebben Frits en ik hartstochtelijk van mening verschild over deze kwestie. (Frits, ik verontschuldig mij nu van tevoren als ik jouw mening in het vervolg te erg versimpel.)
Het komt erop neer dat ik van mening ben dat volrijm plaatsvindt op de laatste heffing (hoofd- of nevenklemtoon), terwijl Frits vindt dat volrijm uitsluitend plaatsvindt op de laatste hoofdklemtoon. Dit meen ik ook te zien in de opmerking van Ben.

Even wat voorbeelden:
zwijnenstal/val: nevenklemtoon rijmt op hoofdklemtoon
zwijnenstal/muizenval: 2 nevenklemtonen rijmen op elkaar
zwijnenstal/konijnenval: dubbelrijm
zwijnenstal/konijnenstal: Engels dubbelrijm (of toch onzijdig rijm?)

Ik vind alle voorbeelden acceptabel volrijm. Het dubbelrijm is een fraai extraatje, maar niet noodzakelijk.
Als de eerste twee rijmparen onacceptabel zijn, dan is er in de laatste twee wél sprake van noodzakelijk dubbelrijm. Engels dubbelrijm is dan gewoon een variant van onzijdig rijm.
(Terzijde: Frits heeft mij gewezen op noodzakelijk vs. verfraaiende dubbelrijm.)

In het eerder genoemde samenwerksonnet was de onmiddellijke aanleiding de uitgang -heid, die volgens Frits te licht was voor volrijm. Dit leek mij niet. Maar milde twijfel sloeg toe bij twee nog lichtere achtervoegsels. Bezie het volgende rijtje:
handelen/wandelen
handelaar/wandelaar
handeling/wandeling
Zien we hier driemaal onzijdig rijm, of mogen we de laatste kwalificeren als Engels dubbelrijm?

Ik ben benieuwd wat jullie vinden van de volgende regels. Ik vind ze allemaal prima:

Hij maakte elke dag een wandeling
Voor hem bleef dat een zeer belangrijk ding

Hij maakte elke dag een wandeling
Zo kreeg hij een enorme vriendenkring

Hij maakte elke dag een wandeling
Die hij verwerkte in een tekening
Laatst bewerkt: 23 feb 2020 16:00 door Niels Blomberg.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Schrikkelrijm mijdende verzen 02 mrt 2020 12:52 #11

  • Frits Criens
  • Frits Criens's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1573
  • Ontvangen bedankjes 906
Dag Niels, je stelt in je uitgebreide betoog hieronder de vraag hoe de forumleden het rijm beoordelen van drie distichons die je ons voorlegt. Niemand heeft daar tot nu toe op gereageerd. Omdat je mij, vanwege een eerdere discussie, in je overwegingen betrekt, wil ik wel reageren, zonder oude discussies over te willen doe: geen van drieën zie ik als volwaardig rijm.

Een epitaaf als aardigheidje. Rijm of niet?

Hier rust de dichter Anton Overweg
Met rijmen kon hij aardig overweg

c.a.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Schrikkelrijm mijdende verzen 02 mrt 2020 14:50 #12

  • Jaap Bakker
  • Jaap Bakker's Profielfoto
  • Offline
  • Zeer gerenommeerd forumlid
  • Nieuwste boek: Hersenbeletsel
  • Berichten: 318
  • Ontvangen bedankjes 325
Eens met Frits,
Jaap
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Niels Blomberg

Schrikkelrijm mijdende verzen 02 mrt 2020 15:29 #13

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Schoonschrijver
  • Berichten: 1602
  • Ontvangen bedankjes 868
Frits, Jaap, dank voor de reactie

Frits, goede epitaaf. Het rijm is inderdaad voor verbetering vatbaar.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Tijd voor maken pagina: 0.207 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Grote zandwoestijn



Zand, zand en nog eens zand!
Geen open wateren
Zeer populair ook
In backpackerskring

Want die opvallende
Onevenwichtigheid
Maakt de verdrinkingskans
Uiterst gering