xxx

Even een statement hier, als het mag, omdat ik nieuw ben op dit forum en vooral wat limericks wil inzenden. Ollekebollekes (ob’s) zijn verwant aan limericks: een zeer beperkt aantal versvoeten volgens een strak schema, een trocheïsch metrum, de noodzaak van een grappige, onverwachte ontknoping. De limerick heeft echter de oudste rechten. Het is eigenlijk een zeer kort verhaaltje, dat bedoeld is om gezegd of zelfs gezongen te worden alsof de spreker het uit zijn mouw schudt. Zoiets als een wat lang uitgevallen oneliner. Foutjes tegen metrum en/of rijm zijn fataal, want ze verstoren de illusie van het spontane, het vloeiende. De limerick heeft vijf uitgangen die moeten rijmen, het ob maar twee. Bovendien weet je bij ob’s metrisch gezien precies waaraan je in elke regel moet voldoen. Bij limericks moet het metrum van regel tot regel soepel doorlopen.
Het verwijt dat de limerick een onvolwaardige versvorm zou zijn snijdt mijns inziens geen hout. Een vormvoorschrift kan sowieso niet onvolwaardig zijn. Bezien we de enorme oogst aan angelsaksische limericks (in bundels als die van Penguin en Castle), dan zijn er inhoudelijk beschouwd zeer veel die een pikante of dubbelzinnige plot hebben, dus ‘op het randje’ zijn. Wat is daarop tegen? Het is echter geen strikte voorwaarde, zo min als de plaatsnaam aan het slot van de eerste regel dat is. Het heeft te maken met de gebruikssfeer van deze versvorm in de decennia tot en met de jaren ’50, waarin de wereld van de mannen en die van de vrouwen elkaar nog weinig overlapten. Het hoorde bij de cultuur van herensociëteiten, kroegen, cabarets, sportclubs en het studentenleven. Sommige limericks waren zelfs ronduit scabreus en plat. Ik heb een optreden van Bolle Jan meegemaakt tijdens de Cinemanifestatie in Utrecht van 1967 of 1968. De volksartiest zong limericks met beginregels zoals (ik verzin deze ter plekke): Een lekkere mokkel in Lisseh… moest tijdens het naaien vaak pisseh… Telkens vijf of tien achter elkaar. In die tijd telde het meezingen met zulke limericks als verzet tegen het establishment en dat leverde rood karma op, zeg maar.
Zulke limericks maak ik niet. Maar a dirty mind is a joy forever. De sfeer van kwajongensgrappen en vloekjes in de politiek-correcte kerk hoort nu eenmaal bij deze versjes. Daar hoeft niemand zich aan te ergeren, het is onschuldig amusement. Er staat in andere media genoeg bakvissenlyriek tegenover. Wel kan men de limerick gerust een verouderd genre noemen.

Beste Peter,
Je begint maar meteen met je te verdedigen.
…… zeer veel die een pikante of dubbelzinnige plot hebben, dus ‘op het randje’ zijn. Wat is daarop tegen?
De dichters op deze site zijn voornamelijk volwassenen. Pikant, dubbelzinnig, maar hoever ga je. Helaas heeft de Limerick een slechte reputatie. En persoonlijk zou ik liefst de Limerick van die ‘faam’ afhelpen. Dat is niet aan mij, maar aan de dichters die daar anders over denken.
Wel kan men de limerick gerust een verouderd genre noemen.
Het sonnet is veel ouder, en is nog lang niet verouderd.

Foutjes tegen metrum en/of rijm zijn fataal, want ze verstoren de illusie van het spontane, het vloeiende.

De vierde regel heeft een lettergreep teveel, ( ongevraagd ) waardoor het metrum niet klopt.
In de laatst regel moet het woord ‘en’ vervallen, die valt ook buiten het metrum

trocheïsch: lees dactylisch, sorry.

Ha Peter,

Welkom op dit forum
M.i. is de limerick géén onvolwaardige versvorm!
Verouderd? Misschien niet zo in tegenwoordig, maar dat zegt weinig.


Erg pikante inhoud. Nog even de verbeteringen die Bas voorstelt aanbrengen en je hebt een volwaardig vers!

Groet,
Inge

Overigens ben ik het ook met Frits Criens eens, die in een reactie op een ander vers zegt
Het forum begint onderhand te verworden tot een dumpplek voor flauwe schunnigheden
Want daar zitten we hier ook niet op te wachten...

xxx
#Inge Bedankt voor het welkom.
#Bas Het weglaten van de twee lettergrepen (de onderstaande x-jes tussen haakjes) in de vorige versie van ‘Assen’ is een kwestie van voorkeur, en wat mij betreft niet van principe. Het zou, net als in de eerste ‘Assen’ hierboven, leiden tot het metrische schema:
x X x x X x x X x
x X x x X x x X x
x X x x X
(x) x X x x X
(x) x X x x X x x X x
Dan zijn de regels 1, 2 en 5 metrisch gelijk en de regels 3 en 4 ook. Zo heb ik het na staand rijm zelf ook vaak gedaan, het klinkt goed. In de praktijk bestaan beide vormen ook bij de klassieke limericks al naast elkaar. De alternatieve vorm is dan het bovendtaanden schema zónder de haakjes om de twee kleine x-en en ook zoals in de tweede variant op ‘Assen’ hierboven, nu met een vrouwelijk rijm in de regels 3 en 4. Het hangt ook samen met de vraag of het hoofdrijm mannelijk of vrouwelijk is en of regel 1 met een of twee onbeklemtoonde lettergrepen begint. Maar dat het aantal lettergrepen in regel 4 en 5 even groot is als in regel 3 resp. 1 en 2 komt in de historische vorm van de limerick toch minder voor dan het voortduren van de dactylen (of anapesten, het ligt er maar aan waar je begint te tellen) X x x vanaf het begin tot het einde in alle regels. Daarom is dit tegenwoordig de vorm waar ik me bij voorkeur aan houd. Het schept helderheid. Zie bijv. de klassieke (anonieme) Engelse:

*Ik zou hier ‘do not’ willen zien, maar dit voorbeeld toont aan welke vrijheden een limerickschrijver zich mag permitteren met een ‘metrische pauze’ na een mannelijk rijm: hier een keer wel en een keer niet in één limerick.

Kortom: beide vormen zijn mijns inziens te verdedigen, als je ze maar niet mengt. Om ‘Assen’ voor vandaag af te sluiten, nog één keer een ‘lange versie’:
Of (lang): Ze pakt dan de munten/ en zegt: ‘Ik wil stunten,/ we gaan al dit plasgeld verbrassen.’ Of (kort): Dan glimlacht ze lief,/ maar blijkt haar tarief/ in bijna geen budget te passen. Of (lang): Dan lijkt haar WC/ het boudoir van een fee,/ en men ruikt er noch dampen, noch gassen. Of (kort): Haar mime laat dan zien:/ ben jij het misschien/ die mij helpt van hier te verkassen?

Mijnheer Cuijpers, een korte, onvolledige reactie op het stuk waarmee u deze discussie opent. Ik lees uw constatering dat de limerick een onvolwaardige versvorm zou zijn, althans dat dit verwijt vaak gehoord wordt. Ik ben het wel met uw onbegrip daarover eens, de versvorm is volwaardig; de onvolwaardigheid slaat volgens mij niet op de vorm maar op veel beoefenaren van de limerick of zeker toch op het meeste van hun werk. Er is zoveel kaf dat het koren nagenoeg onzichtbaar is. Dat maakt dit vijfregelig vers in lightversekringen redelijk impopulair. Meer daarover kunt u lezen in twee handboeken die veel plezierdichters op hun bureau hebben liggen: Versvormen, Drs. P en Het rijmschap compleet, Drs. P en Ivo de Wijs. Overigens heb ik me laten vertellen dat er legio mogelijkheden zijn om limericks te publiceren, dus dat men er hier op het VV niet erg verzot op is, is geen ramp. Limerickdichters kunnen gelukkig elders terecht. Ik wil u en de bezoekers van deze site een limerick waarmee Ivo de Wijs het genre treffend neerzet, niet onthouden.

Er was eens een vrouw in Toledo,
Die deed het graag met een torpedo,
Padadam Tadadam,
Padadam Tadadam, ...
God, wat missen we Willy... Alfredo

Ivo de Wijs

Peter,
de korte regels van een Limerick tellen elk vijf lettergrepen in een voorgeschreven versvoet. Als men daar zes lettergrepen van maakt klopt het metrum niet meer, bovendien, en dat vind ik laakbaar, doet men dat vooral om het eigen onvermogen te verbergen. Voor de rest sluit ik me aan bij Frits Criens.