Het vrije vers

Bevrijd van vormloosheid

Omdat light verse lééft

Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij

Onderwerp: Wat is een sonnet? /De Ondergang van de Mandarijn.

Wat is een sonnet? /De Ondergang van de Mandarijn. 06 mei 2012 21:50 #1

Kweek, zevenblad en woekerkruid
- Mijn tuin te krap voor hun bestaan -
Zijn op het oorlogspad gegaan.
Het buurvolk harkt en wiedt en spuit.

Ze lachen al die zwoegers uit.
Ze huppelen door die nette laan
Waar mensen met een vette baan
Tevreden wonen op een kluit.

Ze springen rond door buurmans hof.
Joechei, joechei, ’t is in de mei!
Geharkte aarde, dát wil groeien.

De buren, in hun oudste klof
Hebben geen dag meer onkruidvrij
Terwijl die plantjes heerlijk stoeien.


Beste Katja,

Als altijd ben ik een fan van je versjes. Dit past goed bij de tijd van het jaar en ook de clou van het verhaal is leuk.
Alleen zit ik een beetje met het metrum en met name in de terzinen. "Hebben geen dag meer onkruidvrij" zijn naar mijn mening geen 4 jamben. Ook de twee vrouwelijke rijmen groeien en stoeien vind ik niet erg voldoen.
Misschien moet je er nog eens even naar kijken.
Zoals het nu is, is het vers niet helemaal voorpagina-waardig.
Groet,
Frans
Laatst bewerkt: 11 mei 2012 11:04 door Katja Bruning.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 07 mei 2012 10:02 #2

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
Frans, fijn dat je mijn gedichtje leuk vindt én een fan bent van al mijn versjes! En dank voor het kritische lezen.

Er staat weleens meer iets van mij op de voorpagina wat niet bepaald vormvast is, Lutz bijvoorbeeld of Gebedje.

Maar dit moet, gezien de indeling en het rijmschema, een sonnet voorstellen. Gelukkig zijn de regels voor het sonnet nogal soepel en niemand weet precies wanneer er nog wel en wanneer er niet meer van een sonnet gesproken mag worden.

Mijn gedicht begint al met een spondee en in regel 7 zien we er nog een. Regel 3 heeft, net als de door jou gesignaleerde regel 13, een soort fantasiemetrum, dat ik zelf niet goed kan ontraadselen. ‘Huppelen’ huppelt het metrum uit.
‘Onkruidvrij’ is een woordspeling, denk aan ‘ijsvrij’ en de klemtoon ligt op ‘on’.
Je moet je voorstellen dat die plantjes geen klassiek ballet opvoeren, maar als het ware op de bonnefooi aan het rondspringen zijn ;-).

Wat zijn je bezwaren tegen het rijmen van groeien op stoeien? Dat ik verder alleen mannelijk rijm heb gebruikt? Dan is een ingelast vrouwelijk rijm toch juist een prettige afwisseling?

Als troost een sonnet van Jan Hanlo:

Sonnet

goeden nacht mandarijn
uw gouden mantel werd vandaag gebracht
en ook de blauwe van uw schoonzoon
en de witte van uw jongste dochter

het papaverveld is voor de helft omgeploegd
de witte hond heeft eindelijk wat gegeten
rijst en pindaboter, maar hij wacht nog
op de naam die hij zal dragen

in kwangsi heeft het zwaar geregend
er was een hevig onweer en daarna heeft
het zwaar en lang geregend

in de wilgebomen zweefde vanmorgen een geest
en de paarden van de keizer zijn verzonden
de zeven paarden zijn vertrokken in twee wagens

Jan Hanlo

Persoonlijk vind ik dit gedicht zo prachtig dat ie er voor mijn part boven had mogen zetten dat het een lobbertang was!
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 07 mei 2012 15:42 #3

  • Kees Koelewijn
  • Kees Koelewijn's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 362
  • Ontvangen bedankjes 30
Waarlijk siert u de vrijmoedigheid
waarmee u spreekt in duistere toespelingen
Over omgeploegde papavervelden, besproeid door de regens
en de maagdelijke dracht van mijn dochter

Geprezen zij de afwezigheid van schroom
die u beletten zou de naam van
de verheven stad Kwangsi uit te spreken
met de haar toebehorende hoofdletter

Moge het zonlicht nog vele jaren
uw nobele gelaat strelen
en uw dag verlichten,

gezeefd door het traliewerk
haar vierkanten werpend
op de salpetergeurende kerkermuur
Laatst bewerkt: 07 mei 2012 16:33 door Kees Koelewijn.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Katja Bruning

Re: De paden op de lanen in 07 mei 2012 19:12 #4

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4013
  • Ontvangen bedankjes 1013
Katja, kom op zeg, dit is Het Vrije Vers, niet de Lettertempel of Dichttalent.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 07 mei 2012 22:08 #5

Hoi Katja,

Het huppelen lees ik gewoon als hup'len. Dat is voor mij geen enkel probleem, al heb ik daar met Bas wel eens ruzie om gehad.
Dan het vrouwelijk rijm. Ik heb geen enkel bezwaar tegen het afwisselen van mannelijk en vrouwelijk rijm, integendeel zelfs. Maar jouw vers bestaat geheel uit mannelijk rijm en om de een of andere reden vind ik de twee slotregels van de terzinen, eindigend op de stomme -en niet lekker lopen. Misschien is het maar een gevoel van me, maar zo ervaar ik het.Ik heb het vers net nog eens helemaal gelezen en hoewel het me nu minder stoort dan bij eerste lezing, wringt er in mijn gevoel toch iets, al kan ik het niet helemaal benoemen.
Misschien heeft iemand anders een suggestie.
De andere "metrumfouten", die je vermeldt waren me eerlijk gezegd niet eens opgevallen.
Laatst bewerkt: 08 mei 2012 07:48 door Frans Woortmeijer.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 08 mei 2012 10:28 #6

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
goeden middag mandarijn
de geest die zweeft in de wilgebomen
voor wie des avonds een kom geitemelk wordt neergezet
heeft mij het geluk van uw spoedige antwoord gebracht

zonnige meidag uw jongste dochter
de appel van uw oog
is met uw dienaar in de echt verbonden
de witte hond heeft zijn naam ontvangen

bijter heeft aan uw purperen mantel geroken
die wachtte om door witte reuzin gewassen te worden
hij heeft zijn tanden ontbloot en hongert

de ploegers hebben hun werk
onderbroken en groeven een groeve
de kokkin heeft maanzaadcake gebakken en koffie gemalen
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 08 mei 2012 10:36 #7

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
Frans, zelf vind ik mijn sonnet goed lopen, ondanks de wat afwijkende vorm, en het vrouwelijk rijm aan het eind van de laatste strofen doet het voor mijn gehoor juist goed, maar suggesties zijn altijd welkom.
Gelukkig viel het jou bij tweede lezing al wat mee.
Dank weer voor het reageren.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 08 mei 2012 10:38 #8

Uiteindelijk bepaalt de auteur.
Ik heb er vrede mee, Katja
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 08 mei 2012 18:58 #9

  • Kees Koelewijn
  • Kees Koelewijn's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 362
  • Ontvangen bedankjes 30
Hoe wordt het pad van de oude van dagen verlicht
door een schoonzoon,
die niet bij de rijstzakken terneerzit,
maar ondernemingslust betoont en fierheid van karakter!

Sta mij toe een beleefdheidsbezoek af te leggen
o edele Wang,
met een reisgezelschap in uitgelezen kledij,
schitterend in de zon en bijgestaan door de goden.

Moge het vrolijke gezang van deze krijgslieden
het knetteren van uw brandende graanvelden overstemmen
en wedijveren met de leeuwerik!

Moge Bijter zich verlustigen
en zich welgemoed tegoeddoen
aan uw laatste eetbare en ongetwijfeld voedzame rat.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 09 mei 2012 10:55 #10

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
goeden avond mandarijn
welk een vreugde bereidt gij uw dienaar met uw uitgelezen humor
hoezeer verrukt ge hem met uw geest en fantasie
die hem graanvelden in china voortovert

de rijstakkers zijn geploegd en rijkelijk bevloeid
vlam noch vuur kan de tengere stengels deren
bijter heeft alle ratten gegrepen
behalve de voedzaamste die hij het meest begeert

zijne doorluchtigheid onze geliefde keizer
zond ons dappere herauten op edele rossen
die ons berichten van de ongenade waarin gij zijt gevallen

de zeven knollen dien gij goedgunstig onze goddelijke heerser zond
zijn in twee wagens naar de vilder gebracht
de keizerlijke beul heeft zijn bijl geslepen
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 09 mei 2012 13:54 #11

  • B.J. Hoogland
  • B.J. Hoogland's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 2162
  • Ontvangen bedankjes 1040
ach laat mij rusten mandarijn
de oude waterstromen zijn verlegd
de mantels zijn tot op de draad versleten
papaverzaad in oostenwind verwaaid

de aardkorst heeft nog eenmaal ongevraagd
haar zwaar behaarde ruggengraat gekromd
het stormde kort en daarna was
geen enkele hond in Guanxi nog in leven

de ploegers wacht een zwaarder werk
bestrijden van een nieuwe rattenplaag
waar eens uw kind haar feestmaal had

niet slechts de paarden stierven hier
ook twintig volken werden door de beul geknecht
de nieuwe wilgen schieten krachtig op
Verba volant, scripta manent.
Laatst bewerkt: 09 mei 2012 13:58 door B.J. Hoogland.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Katja Bruning

Re: De paden op de lanen in 09 mei 2012 14:16 #12

  • Kees Koelewijn
  • Kees Koelewijn's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 362
  • Ontvangen bedankjes 30
De onwetende lacht tegen de wind in die komt van Sichuan en van het verre Heilongjiang
waar hij waait over het gouden graan dat ons tot voedsel strekt.
De wijze eet zwijgend zijn cha sieuw met de beetgare noedels,
vervaardigd uit het meel.

Mijn schuren zijn gevuld met haver voor de strijdrossen,
trekkend aan hun bit, hunkerend naar de kreten van de vertrapten.
En met tarwe voor de duizenden hongerige monden,
verlangend om hun reis naar uw gastvrije verblijf aan te vangen.

Maar eerst nemen wij gepaste rouw in acht.
Voor het ondraaglijke verlies van onze nobele keizer
die zo onverwacht zijn goddelijke status heeft aangenomen.

Hoe smartelijk dat deze mandarijn nimmer zal weten hoe het kostelijk gebak
uit het fijnste meel van ons - volgens leeghoofdigen niet-bestaande- graan
dat deze nietswaardige als oprecht verzoeningsgebaar zond, hem gesmaakt heeft
Laatst bewerkt: 09 mei 2012 14:22 door Kees Koelewijn.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 09 mei 2012 19:00 #13

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
goeden nacht mandarijn slaap zacht
de wijze verlaat niet de rijstvelden van ningbru
in de nabijheid van de heuvelen van kwangsi en zonnige meidag
noch gaat hij zich te buiten aan meelspijzen

de wijze vindt lust in het lezen van de poëzij
van han lo en hog lan
en vrede in zijn gedachten, gewijd
aan de zoetheid van zijn wraak

het uitgelezen gebak dat onze diep betreurde keizer nuttigde
een enkele stonde voor zijn onverhoedse vergoddelijking
is door de keizerlijke lijfartsen onderzocht

uw onderdanige dienaar heeft een ijlbode gezonden
onze nieuwe keizer heeft de eminente stijl van uw epistel bewonderd
de vos ontkomt niet aan de drijfjacht van de edelen
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 09 mei 2012 20:15 #14

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4013
  • Ontvangen bedankjes 1013
Gegroet hoogstaande mandarine
Moge uw vale wangen de kleur van sinaasappelen bekomen
En moge zwarte schoensmeer uw grijze lokken bedekken
Aanvaard de bewondering van een nederige oude man

Het pestweer van de laatste tijd heeft de korenvelden doen bederven
En de korenwolven huilen op de kale graanvelden
Ahm- rho en Rha-Bo’h, hunne namen zij geprezen
Ik wacht geduldig tot hun regen het bij mij doet druppelen

Aangevoerd door eminente leiders zoals Ruh- The en Mah Xi-me
Is uw eminente rijk voorzien van een hoge status
Het komt u toe als mandarine van ons allen

Ik groet u uit het allerdiepste van mijn ziel
Waar de hond mijn stemming niet weet te peilen
De haan van de buren kraait, verdorie
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 09 mei 2012 23:51 #15

  • Kees Koelewijn
  • Kees Koelewijn's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 362
  • Ontvangen bedankjes 30
Hoe onbewogen was het edele gelaat van onze edele keizer Mu-Tsung bij het kaartspel!
En hoe vele dagreizen is het keizerlijk paleis verwijderd van uw voortreffelijke lusthof!
Vele gevaren loeren op de weg voor uw ijlbode, bedacht ik mij
zodat ik zorg trof voor zijn veiligheid.

Helaas verzaakte de eerloze aan zijn dure plicht,
door de verlokkingen van de lieflijke Lei Tan, mijn nichtje,
wier zachte jaden zegel hij poogde te verbreken,
zoals de dichteres Huang E zo fraai verwoordde, o liefhebber van poëzij.

Vertoornd over dit onvergeeflijke verraad aan u, zijn meester
heeft mijn beul, Onvulbare Theepot, hem bestraffend toegesproken
en diep berouw tekende zich af op zijn gelaat.

Zoals u zelf, ongetwijfeld tot uw genoegen en met tevredenheid, kunt vaststellen
in de geurige en welriekende mand die deze brief vergezeld met mijn innige belofte
dat ook andere boden aan mijn diepste gastvrijheid onderhevig zullen zijn.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 10 mei 2012 15:31 #16

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
goedendag mandarijn
wederom hebt gij een onwaardige verwend
met uw onweerstaanbare geestigheid en hemelse fantasie
die mij de in luiers gehulde mu tsung xxv voorspiegelt

zich ernstig wijdend aan het nobele pokerspel
ook uw geschenk een menselijk hoofd
met ons geheel onbekende gelaatstrekken
spreekt van uw onnavolgbare speelsheid

de postduif is teruggekeerd en heeft zijn naam ontvangen
kliever heeft vele dankbetuigingen van onze weergaloze heerser gebracht
wij kijken uit naar de wazige einder

maar ontwaren uw lang verbeide stoet van paarden en edelen niet
behalve bijter heeft elkeen de moed verloren de vreugde van ons weerzien te smaken
de arend stijgt op van zijn horst maar de mandarijn huivert voor de afgrond
Laatst bewerkt: 14 mei 2012 12:27 door Katja Bruning. Reden: regels 4 en 5 veranderd
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 10 mei 2012 19:29 #17

  • B.J. Hoogland
  • B.J. Hoogland's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 2162
  • Ontvangen bedankjes 1040
Even een korte onderbreking.
Katja jij bent moederator.
Het mandarijnendraadje heeft een eigen plek verdiend in HVV.
Ik denk dat jij de macht hebt om de oorspronkelijke draad, behorend bij het onderwerp dat Frans zo moedig begon, los te knippen van de onnavolgbare wending die dit verhaal genomen heeft.

Groeten, Ben
Verba volant, scripta manent.
Laatst bewerkt: 10 mei 2012 19:30 door B.J. Hoogland.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 10 mei 2012 20:30 #18

  • Kees Koelewijn
  • Kees Koelewijn's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 362
  • Ontvangen bedankjes 30
De wijze buigt zich over de annalen,
de dwaas kent zijn afkomst niet.*
Wij bewonderen de krachten van uw Kliever
die de hemelen doorklieft met zijn wonderbaarlijk sterke vleugels.

Die hijgend een brief draagt van de goddelijke keizer,
ongetwijfeld voorzien van het keizerlijke zegel, dat in gewicht
geëvenaard wordt door een porseleinen schotel uit Jiangxi.
Hoe zou ik uw woorden betwijfelen?

Helaas moet deze mandarijn zijn komst vertragen
daar zijn aanwezigheid verlangd wordt
bij de tweede verjaardag van de nieuwe keizer.

Zeker zal ik naar zijn schrijfkunst informeren bij de Regent,
mijn doorluchtige neef, terwijl mijn boogschutters
zich rond uw stede kunstig in een cirkel formeren.

p.s.

Om de tijd te korten, terwijl u ongetwijfeld verlangend uitziet naar mijn komst, een gedicht van een vermaard landgenoot dat u zeker zult waarderen als poëzieminnaar.



Op de stadspoort
Luo Binwang


Op de wallen is de wind sterk en guur
Boven de rivier hangen koude nevels
Wanneer komt de dag dat de krijgslieden
Zingend en dansend Chang’an binnentrekken?


*Geschiedenis van Poker

De geschiedenis van Poker begon volgens sommige geleerden in het jaar 969, toen de Chinese keizer Mu-tsung een ‘domino-kaartspel’ uitprobeerde met zijn vrouw. De Egyptenaren kenden in de twaalfde eeuw al een kaartspel en in het zestiende-eeuwse Perzië werden er wedspelletjes gespeeld met kaarten, maar poker begon pas op poker te lijken in de zeventiende eeuw, toen het Franse spel ‘Poque’ en het Duitse spel ‘Pochen’ populair werden. Deze spellen waren afgeleid van het Spaanse ‘Primero’, bijgenaamd ‘de moeder van poker’, waarbij elke speler drie kaarten kreeg en met bluffen zijn tegenstanders om de tuin probeerde te leiden. Franse kolonialen brachten het spel in de achttiende eeuw naar Canada en de VS. In 1834 schreef Jonathan H. Greene als eerste over het pokerspel, dat gespeeld werd op de rivierboten die over de Mississippi voeren. In de periode van het ‘Wilde Westen’ was er in elke saloon wel een pokertafel te vinden. De vele varianten van het spel werden ontwikkeld tijdens de Amerikaanse burgeroorlog, toen soldaten van beide legers speelden.
Laatst bewerkt: 11 mei 2012 00:18 door Kees Koelewijn.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 11 mei 2012 02:18 #19

Gegroet, mijn terracottastrijders
buig niet meer, kijk om je heen en zie
dit land, de draak staat fier
boven de velden

ogen en oren zijn jullie
spokenjagers en landvolk
lang van stof misschien
maar met de blik van de zeven wijzen

er is een heelal in dit gedicht
voor wie het zien wil
het klopt achter de muur

u en ik zijn één
zolang het duurt
hier
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: De paden op de lanen in 11 mei 2012 11:01 #20

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
Ben, dat wordt moeilijk, want de mandarijn komt al in de eerste reactie voor. En het is ook wel leuk om te zien hoe zoiets zich ontwikkelt. Bovendien ga ik toch in mijn volgende vers de mandarijn, die taaier is dan ik dacht, definitief vermorzelen.

Ik durf het hier haast niet te schrijven, maar ik vind jouw sonnet echt mooi. Niet zo prachtig mooi als dat van Hanlo, maar mooi.
Een oase van rust in het verbale geweld van de mandarijn en zijn dienaar.
En dat van Peter heeft ook iets, alleen dat begrijp ik (nog) niet.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Tijd voor maken pagina: 0.205 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Vetzucht



Er heerst een nieuwe rage op de buis:
Programma’s over hele dikke mensen
voorzien van onvoorstelbaar vette pensen,
ze komen elke avond bij je thuis.

Je ziet een vrouw van rond zeshonderd pond
amechtig op een luchtmatras gelegen,
het arme mens kan zich niet meer bewegen,
de poep loopt door een pijpje uit haar kont.

Ze laten je ook eindeloos bekijken,
hoe mensen zich vervreten aan Big Mac
of hotdogs dan wel eieren met spek.
’t Zijn meest Amerikanen die er prijken.

Nee negers uit een droog en heet gebied
die zie je in dat soort programma’s niet.