Het vrije vers

Voor en door plezierdichters

Met Forum, Vorm én Vent

Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij
Scherpe stellingen

Onderwerp: over vormeisen

over vormeisen 8 maanden 1 week geleden #1

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3517
  • Ontvangen bedankjes 738
  • Karma: 0
Monnhauser, leuk dat je reageert.

Sommige dichtvormen kun je aan iemand uitleggen. Bijv. dat een sonnet 14 regels telt, en wat een Limerick is.
De grap van een retour is dat het eerste woord ook het woord is waar het vers mee eindigt. Dat kun je uitleggen. Zeg er bij dat er gerijmd moet worden op dat eerste/ laatste woord. Ik heb dat in enkele voordrachten ook gedaan. De tripel is gebaseerd op de meerdere betekenissen van een bepaald woord.
Maar ga eens uitleggen hoe een Pleiade in elkaar steekt. En vooral wat daar de verdienste van is. Ik heb als standpunt dat de willekeurige lezer en toehoorder geen boodschap heeft aan de moeilijkheidsgraad van een versvorm. Als het ook mij ontgaat dat jouw vers een Pleiade is, wat verwacht je dan van de lezer die voorbij komt? Ik stel hier vaak aan dichters die moeilijke woorden gebruiken of enigszins ingewikkelde zinnen schrijven de vraag; voor wie schrijf je? Vóór HVV was ik op een poëtensite en ik had daar een Ollekebolleke gepost. De reactie was; “Ja, en? “
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

over vormeisen 8 maanden 6 dagen geleden #2

  • Jacob van Schaijk
  • Jacob van Schaijk's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1272
  • Ontvangen bedankjes 402
  • Karma: 0
De Russische regisseur Stanislavski schrijft in zijn "Lessen voor acteurs" dat één van de kenmerken van kunst "gemak" is. Met andere woorden: hoe moeilijk het maken van een kunstwerk ook is of is geweest, de beschouwer mag dat niet zien. Lijkt mij een heel goed uitgangspunt. En zo te lezen ben ik niet de enige die dat vindt.
Laatst bewerkt: 8 maanden 6 dagen geleden door Jacob van Schaijk.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

over vormeisen 8 maanden 6 dagen geleden #3

  • Musonius
  • Musonius's Profielfoto
  • Offline
  • Zeer gerenommeerd forumlid
  • Berichten: 239
  • Ontvangen bedankjes 169
  • Karma: 0
In 't circus van de Lichte Muze zijn er clowns en acrobaten.
't Wendt wel!
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

over vormeisen 8 maanden 5 dagen geleden #4

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3517
  • Ontvangen bedankjes 738
  • Karma: 0
Musonius schreef :
In 't circus van de Lichte Muze zijn er clowns en acrobaten.

Maar vakbekwaam in hun stiel.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

over vormeisen 7 maanden 3 weken geleden #5

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1084
  • Ontvangen bedankjes 451
  • Karma: 0
Bas schrijft: "Maar ga eens uitleggen hoe een Pleiade in elkaar steekt. En vooral wat daar de verdienste van is."
Uitleggen lijkt me niet zo moeilijk. En de verdienste is dat je een gedicht schrijft volgens de regels. Wat is de verdienste van een ollekebolleke of een limerick?

Bas schrijft: "Als het ook mij ontgaat dat jouw vers een Pleiade is, wat verwacht je dan van de lezer die voorbij komt?"
Het kan iedere HVV'er overkomen dat hij een keer een versvorm niet herkent. Toevallige passanten zullen wel vaker niet begrijpen wat de vormeisen zijn; we zijn nu eenmaal een exclusief gezelschap.

Maar Bas is natuurlijk in goed gezelschap met zijn voorkeuren en aversies; het is bon ton om het ollekebolleke die hemel in te prijzen en de limerick te beschouwen als uit de tijd. Ikzelf voel me wat ongemakkelijk bij die hoekige dactylus met dat gewrochte woord, maar word juist erg vrolijk van de huppelende amfibrachys.
Over smaak valt gelukkig goed te twisten.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

over vormeisen 7 maanden 3 weken geleden #6

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3517
  • Ontvangen bedankjes 738
  • Karma: 0
Bas schrijft: "Maar ga eens uitleggen hoe een Pleiade in elkaar steekt. En vooral wat daar de verdienste van is."
Uitleggen lijkt me niet zo moeilijk. En de verdienste is dat je een gedicht schrijft volgens de regels. Wat is de verdienste van een ollekebolleke of een limerick?


Niels, jouw schepping ‘krimpsonnet’ heb ik een keer toegepast. De refreinregel is een complete zin en daardoor duidelijk herkenbaar. De fragmenten van de Pleiade moeten in schrift anders gedrukt worden, voor de luisteraar moeten die herhalingen worden aangegeven. De lezer kan het gedicht teruglezen en zien wat noeste arbeid heeft opgeleverd. De luisteraar vraagt zich af wat hij behoort te horen. Wat de verdienste is van een Pleiade is het laten zien hoe knap men met woorden heeft gefröbeld.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

over vormeisen 7 maanden 3 weken geleden #7

  • Niels Blomberg
  • Niels Blomberg's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 1084
  • Ontvangen bedankjes 451
  • Karma: 0
Bas, om welles-nietes te voorkomen geef ik geen inhoudelijke reactie.
We worden het niet eens over de pleiade. Dat een bepaalde versvorm iemand niet aanstaat, komt vaker voor; ik denk dat alle HVV'ers hun voor- en afkeuren hebben.

Je zegt "De fragmenten van de Pleiade moeten in schrift anders gedrukt worden". Daar heb je wel een punt. Waarom eigenlijk? Het is een nogal ongebruikelijke werkwijze.
Overigens komt het herhalen van delen van regels wel vaker voor. Ik wijs op het Tilburgse sonnet, dat recent nog furore maakte op deze site.
Laatst bewerkt: 7 maanden 3 weken geleden door Niels Blomberg.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

over vormeisen 7 maanden 3 weken geleden #8

  • Musonius
  • Musonius's Profielfoto
  • Offline
  • Zeer gerenommeerd forumlid
  • Berichten: 239
  • Ontvangen bedankjes 169
  • Karma: 0
Wat je zegt, Niels!
Op de Plezierdichtershyve beleefden enkele leden (waaronder ik) veel plezier aan de versgolf. Dit leverde geen hoogdravende lyriek op, maar wel veel puzzelplezier.

Op de pleiade zal ik mij niet storten; te weinig uitdagend voor acrobatiek, te geforceerd voor clownerie, naar mijn mening. Ieder zijn meug.
't Wendt wel!
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Tijd voor maken pagina: 0.248 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Forum (recent...)

Uit het archief

Die dikke Pfeijffer toch



Zoals bekend heeft Ilja Pfeijffer het licht gezien en, na vele jaren luidkeels en bij herhaling geroepen te hebben dat poëzie vooral onbegrijpelijk moest zijn, zich de laatste jaren opeens bekeerd tot de ouderwetse verstechniek.
Een sonnettenkrans en een dik boek met alexandrijnen waren het resultaat en in interview na interview legde hij uit hoe moeilijk dat was en hoe hij de  techniek uiterst vakkundig en op geniale wijze hanteerde.
In een radio-interview verdedigde hij van de week nog de opname van maar liefst 19 pagina’s  Annie M. G. Schmidt in zijn nieuwe bloemlezing, met de opmerking dat er veel meer achter die schijnbaar eenvoudige zinnen zit en ze over een geweldige beheersing van de verstechniek beschikte.
Toch maakte zich een licht wantrouwen van mij meester toen ik deze enthousiaste verdediging en lofprijzing van de verstechniek aanhoorde uit de mond van iemand die zo helder en overtuigend blijk gegeven had totaal geen kaas te hebben gegeten van deze materie.

Zeker, die laatste boeken van hem getuigden van een werklust die prijzenswaardig is, maar niet van beheersing van de verstechniek: de sonnetten waar hij zo trots op was, waren helemaal geen sonnetten, maar veertienregelige gedichten, wat iets anders is, met rammelend metrum en rijm en de alexandrijnen waar hij op pochte, waren geen alexandrijnen, maar zesjambige regels, die wanhopig tegenspartelend in het meest gekunstelde en foute rijm gewrongen werden.
De langdradig voortzeurende Jacob Cats schreef vaak zwakke alexandrijnen, maar het waren in elk geval meestal alexandrijnen.

Diep, diep in die te ruimhartig geboetseerde gestalte, die zich zo zelfverzekerd over zijn eigen genie uitsprak, moést toch het besef aanwezig zijn dat het verstechnisch klungelwerk was wat hij produceerde, als hij werkelijk, zoals hij niet naliet rond te bazuinen, zo’n kennis van de prosodie bezat.
Dat hij er mee wegkwam was alleen te wijten aan het gegeven, dat onder de poëziecritici in de vaderlandse couranten elk benul van verstechniek al lang verdwenen is. Maar ergens in hem moest de angst huizen dat hij door de mand zou vallen en ieder moment kon een kind roepen dat de keizer geen kleren droeg.
Om dit te voorkomen volstond, dacht hij blijkbaar, alle contemporaine dichters, die qua verstechniek en evenwicht tussen vorm en inhoud torenhoog boven hem uistaken, op een enkeling na, in zijn bloemlezing rigoreus weg te wieden en de opengevallen plaatsen ruimhartig te vullen met de onschuldige Annie M. G. Schmidt, als bewijs hoezeer zijn hart uitging naar de verstechniek. 

Remko Koplamp telde in de gauwigheid al de volgende namen en dan moet het doorspitten nog beginnen: Jaap Bakker, F.L.Bastet, Jan Boerstoel, Marijke Boon, Charivarius, Hans Dorrestijn, Paul van den Hout, Simon Knepper, E. Laurillard, Jeroen van Merwijk, John O’Mill, Cees van der Pluijm, Nico Scheepmaker, Patty Scholten, J.H.Speenhoff, Ivo de Wijs en Daan Zonderland.
Mensen die ook wel onder het ‘light verse’ gerekend worden. Om Drs. P kon hij niet heen, niemand kan om Drs. P heen, maar ook zijn aandeel is drastisch teruggebracht.

Maar het meest veelzeggend is de weglating van alle gedichten, opgenomen door Komrij, van  de Dichter des Vaderlands Driek van Wissen.
In plaats daarvan plaatst hij één vierregelig, simpel versje van hem, dat afgedrukt stond op balpennen die Van Wissen uitdeelde bij zijn campagne voor Dichter des Vaderlands.
Een kinderachtiger manier om iemand weg te zetten die de verstechniek, waar Pfeijffer zich zo op voorstaat, wél tot in de puntjes beheerste, is moeilijk denkbaar. 

Tevens is het een huiveringwekkende hint wat zijn ambitie is en wat ons land mogelijk te wachten staat in januari, als een nieuwe Dichter des Vaderlands benoemd gaat worden door een clubje, waarvan de wijkende kinnen het somberste doet vermoeden over hun familieverwantschap.
Ik vrees met grote vreze dat ons lieve vaderland een poëtische Trump te wachten staat, tenzij snel actie ondernomen wordt.
Ik weet het, ik weet het, we hebben net die discussie over aanzetten tot geweld en het mag niet, maar toch, als ik denk aan al die hongerige monden in de hongerlanden die gevoed kunnen worden van de uitgebakken kaantjes en de reuzel…
Poëtische gedachte!

 

Koop koop koop