Het vrije vers

Voor en door plezierdichters

Met Forum, Vorm én Vent

Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij
Scherpe stellingen

Onderwerp: Geef hier uw mening over rijk rijm.

Geef hier uw mening over rijk rijm. 6 jaren 4 maanden geleden #1

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
  • Karma: 0
Brandt u maar los!
Graag ook wat nuances.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Geef hier uw mening over rijk rijm. 6 jaren 4 maanden geleden #2

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3686
  • Ontvangen bedankjes 813
  • Karma: 0
Rijk rijm ( rime riche, identiek rijm ).

Ik citeer uit Jaap Bakker, een werk uit 1986 al;

‘….Rijkrijm heeft niet zo’n beste reputatie, in onze oren klinkt het eerder krachteloos dan ‘rijk’. Rijm behaagt het oor door herhaling van klanken, maar het moet een gevarieerde herhaling zijn; wanneer de rijmende lettergrepen een identieke beginmedeklinker hebben, ontbreekt die variatie. Nog een onbevredigende factor is dat rijk-rijmende woorden vaak een overeenkomstige betekenis hebben, waardoor de indruk ontstaat dat de dichter het zich te gemakkelijk heeft willen maken…’.

Rijkrijm kan natuurlijk gebruikt worden als effect, zoals in refreingedichten.
In de Tripel wordt driemaal hetzelfde rijmwoord gebruikt, maar steeds in een andere betekenis.
Laatst bewerkt: 6 jaren 4 maanden geleden door Bas Boekelo.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Geef hier uw mening over rijk rijm. 6 jaren 4 maanden geleden #3

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3686
  • Ontvangen bedankjes 813
  • Karma: 0
Een bijdehandte, tante Door
Ze kent haar mensen door en door
Ze heeft ook ieder smoesje door
Tja, wereldwijs, daar komt het door.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: cabbing, Inge Boulonois

Re: Geef hier uw mening over rijk rijm. 6 jaren 3 maanden geleden #4

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3686
  • Ontvangen bedankjes 813
  • Karma: 0
Ik citeer uit Jaap Bakker, een werk uit 1986 al;

‘….Rijkrijm heeft niet zo’n beste reputatie, in onze oren klinkt het eerder krachteloos dan ‘rijk’. Rijm behaagt het oor door herhaling van klanken, maar het moet een gevarieerde herhaling zijn; wanneer de rijmende lettergrepen een identieke beginmedeklinker hebben, ontbreekt die variatie. Nog een onbevredigende factor is dat rijk-rijmende woorden vaak een overeenkomstige betekenis hebben, waardoor de indruk ontstaat dat de dichter het zich te gemakkelijk heeft willen maken…’.

Ik vat het samen; rijkrijm is armoe.

We kennen de vaste vorm verzen, de vrije vorm verzen en de vrije verzen.
Van vaste vormen is de vorm beschreven, de vrije vorm ( Quirien noemt ze gebonden verzen ) is ( ook ) onderhevig aan rijm en metrum. De vrije verzen doen er nu even niet toe.

Rijkrijm is dus armoe, en ik betitel enjambement als onlogisch.
Beide zaken zijn niet verboden, maar vanwege hun kwalificatie wordt gebruik ervan sterk afgeraden. Zo sterk dat het als een verbod wordt gezien.

Van Ludy noteerde ik; “Een vrije vorm is een niet-perfecte vaste vorm”
Maar waarom hebben wij die ‘niet-perfecte vorm’ nodig? Omdat het gemakkelijk is, je komt er niet uit met het rijm, en dat los je op door het een vrije vorm te noemen?

En van Daan de Ligt las ik; “Dat het gedicht aan bepaalde voorwaarden zou moeten voldoen, dat bestrijd ik. Het is geen sonnet, geen sonnettette, geen rondeel enz. het is een rijmend gedicht in de vrije vorm, dan gelden er m.i. geen regels”.

De misvatting is m.i. dat als er geen regels gelden voor vrije vorm gedichten, rijkrijm dan ook niet ‘verboden’ is. Maar vrije vorm betreft enkel de vorm, en rijkrijm is in vrije vorm niet minder armoedig. En enjambement is altijd onlogisch.

Kortom; de versleer is ook op vrije vormverzen van toepassing. Niet omdat dat moet, maar vanuit de wens een goed gedicht te schrijven. En wat is een goed gedicht, ben ik de vraag voor? Wel, daar discussiëren we al jaren over.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Geef hier uw mening over rijk rijm. 6 jaren 2 maanden geleden #5

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
  • Karma: 0
Is ‘verslaving- laving’ rijk rijm?
En ‘stuk- eens tuk’?
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Geef hier uw mening over rijk rijm. 6 jaren 2 maanden geleden #6

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3686
  • Ontvangen bedankjes 813
  • Karma: 0
Is ‘verslaving- laving’ rijk rijm?
En ‘stuk- eens tuk’?

Jaap Bakker gaat in zijn Rijmwoordenboek uit van de rijmuitgang, als volgt omschreven:
“De rijmuitgang van een woord bestaat uit de laatste beklemtoonde klinker plus alles wat daarop mocht volgen”. Voorbeelden:

baan
aan
molen
olen
kinderen
inderen
schoudervulling---- ulling
navulling
ulling ( ‘u’ is de laatste beklemtoonde klinker )

Bakker meldt verder dat de uitgang van ‘begonia’ zowel ‘a’ als ‘onia’ kan zijn. En de uitgang van ‘radio’ dus ‘o ‘ en ‘adio’.
Maar ik vind dat je niet zomaar kunt rijmen met elk woord dat op ‘a’ respect. ‘o ‘ eindigt.

Is ‘verslaving- laving’ rijk rijm?
En ‘stuk- eens tuk’?

Antwoord luidt: nee dus. – aving- is de rijmuitgang, en alles wat je er voor zet maakt er rijm van; laving- staving-beschaving-enz. enz.


Maar ;

RUG/ TERUG is rijkrijm.
RUG/ T’RUG is, als het geen rijkrijm is, wel ontzettend lelijk.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Bedankt door: Katja Bruning

Re: Geef hier uw mening over rijk rijm. 6 jaren 2 maanden geleden #7

  • Katja Bruning
  • Katja Bruning's Profielfoto
  • Offline
  • Moderator
  • Berichten: 1156
  • Ontvangen bedankjes 175
  • Karma: 0
Bas, bedankt voor je duidelijke en uitvoerige uitleg! Dat verslAVING- lAVING kan is me duidelijk.
Maar ‘een stUK – eens tUK’? Dat wat er voor de beklemtoonde klinker met alles wat erna komt staat is qua klank precies hetzelfde.
Laatst bewerkt: 6 jaren 2 maanden geleden door Katja Bruning.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Geef hier uw mening over rijk rijm. 6 jaren 2 maanden geleden #8

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 3686
  • Ontvangen bedankjes 813
  • Karma: 0
'Mijn mooie buurvrouw is een stuk
Ik had haar gisteren eens stuk'

'Met dit prachtig meesterstuk
Had ik alle meesters tuk'

'een stuk' twee woorden. en 'eens tuk' ook. De rijmklank is 'uk', dus: buk, ( Voor Niels fuck, duck en misschien Kuckuck, ) geluk, druk enz. enz.
Laatst bewerkt: 6 jaren 2 maanden geleden door Bas Boekelo.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re: Geef hier uw mening over rijk rijm. 6 jaren 2 maanden geleden #9

  • Inge Boulonois
  • Inge Boulonois's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 2792
  • Ontvangen bedankjes 1108
  • Karma: 0
Had iets geschreven wat qua logica niet helemaal klopte...
www.ingeboulonois.nl

Een dichter is een beeldhouwer die muziek schildert - C. Schouwenaars
Laatst bewerkt: 6 jaren 2 maanden geleden door Inge Boulonois.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
Tijd voor maken pagina: 0.176 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Forum (recent...)

Uit het archief

Carrollade

Hij dacht dat hij een fakir zag
Die op zijn schouders stond
Maar toen hij weer keek was het slechts
Een kilo rode hond
‘Amai!’ riep hij vol afschuw uit
‘Dat lijkt me ongezond!’

Hij dacht dat hij een zeepbel zag
Gedragen door een Turk
Maar toen hij weer keek was het slechts
Een kleddernatte kurk
‘Een fraai gedachtegoed,’ sprak hij
Het mist nog een augurk’

Hij dacht dat hij een kaaklijn zag
Die in de wolken was
Maar toen hij weer keek was het slechts
De beste van de klas
Hij durfde niet te vragen naar
Het merk van zijn matras

Hij dacht dat hij een ijsbeer zag
Geveld voor dag en dauw
Maar toen hij weer keek was het slechts
Het leven van zijn vrouw
Hij zei ‘Die heeft haar tijd gehad
Ze ruikt naar kabeljauw’

Hij dacht dat hij een zuipschuit zag
In niemandsland gestrand
Maar toen hij weer keek was het slechts
Een teken aan de wand
‘Mag ik een tasje?’ Lachte hij
‘Ik ben hier vaste klant’

Koop koop koop