Zo’n reis om de wereld heeft verrassende gevolgen als je typen als Little Willie ontmoet.
In de GPD-bladen verscheen zaterdag een giftige bespreking van Light Verse in Dutch & Double Dutch, een bloemlezing van het werk van John O’Mill.
Die giftigheid betrof niet het werk van de dichter, maar de scribent – Mario Molegraaf – wond zich hevig op over de samenstellers, Ivo de Wijs en Pieter Nieuwint, die volgens hem in hun uitleiding John O’Mill ten onrechte van plagiaat beschuldigden:
"In een achterafhoekje melden ze dat hij hun ‘eerste echte literaire held’ was. Maar dan hebben ze al uitgebreid geklaagd over zijn ‘matige ambachtelijkheid’, ‘onderbroekenlol’ en ‘jatwerk’. Toch had de dichter indertijd keurig onder het gedicht ‘H2O jé’ geschreven ‘naar ’t Amerikaans’. Voor de pseudosupporters maakt dat het alleen maar erger, want ze ontdekten dat achter zijn tekst een gedichtje schemert van de ‘zeer Britse' acteur Harry Graham. O’Mill zou slechts een ‘vertaling’ hebben gemaakt van diens ‘Aunt Eliza’. Het is alsof een modderkleurige Lada tot een gemeenrode Ferrari is omgetoverd. Wanneer je dit plagiaat noemt, is een banaan gruwelijke doping”. Daarna vertelt Molegraaf hoe meesterlijk een vers is waarin letters verwisseld worden (‘een niel in zood’) en bespreekt O’Mills specialiteit, het ‘Double Dutch’: "dat is volgens de woordenboeken nonsens" legt hij uit. En geeft een voorbeeld (‘See the moon shines through the tree-tops’) om weer een sneer uit te delen naar de samenstellers: "De nawoordschrijvers zullen dit vast plagiaat noemen, en foei, iedere bronvermelding ontbreekt. Toch: dit is een boek vol doping voor de poëzieliefhebber. Die nare bijsluiter scheuren we er gewoon uit.”
Modderkleurige Lada? Gemeenrode Ferrari? Banaan? Doping voor de poëzieliefhebber?
Nou, nou.
Mary Millcount kletst behoorlijk uit haar nek.
In het nawoord wordt een doorwrochte beschrijving gegeven van leven en werk van O’Mill en inderdaad constateren de samenstellers dat hij zijn beste werk in het begin schreef en later kwalitatief minder werk leverde. Dat is wel heel wat anders dan uitgebreid klagen over zijn ‘onderbroekenlol’ en ‘jatwerk’. Ze geven ook een voorbeeld uit die latere tijd:
Op Trijntje Fop
Een raaskal raasde zoveel raas
Dat er gaten vielen in de kaas
De mijten waren in alle staten
Die liepen voortdurend in de gaten
Wie dit gammele geraaskal vergelijkt met Trijntje Fop en het verschil niet ziet moet zulke boeken niet bespreken
De uitleg die Mary geeft over O’Mills Double Dutch (‘dat is volgens de woordenboeken nonsens’) is natuurlijk nonsens en haalt hij uit hetzelfde nawoord, waar na deze mededeling wél netjes wordt uitgelegd wat dit bij O’Mill betekent, als dat al nodig is.
Mary's tirade over plagiaat raakt kant noch wal. Het woord ‘plagiaat’ komt in het nawoord niet voor.
Wel wordt vastgesteld dat O’Mill vaak leentjebuur speelde en dat valt ook niet te ontkennen. Ik stel het zelf ook vast in mijn bespreking van de Little Willie, waar ik het ‘sterk schatplichtig’ noem, wat, zal ik hier maar aan Mary uitleggen, een eufemisme is voor ‘leentjebuur spelen’.
Letterlijk staat er: “De dichter speelde erg graag leentjebuur. In sommige gevallen gaf hij dat ruiterlijk toe. Het vers ‘Aunt Eliza’ echter, van de zeer Britse acteur Harry Graham, kreeg na vertaling slechts het onderschrift ‘naar ’t Amerikaans’ (de leraar Engels Van der Meulen wist zonder twijfel beter). En de vertaling van ‘Seduction’ , eveneens van Graham, werd door O’Mill zelfs geheel op eigen conto geschreven. Het was onmogelijk de originaliteit van alle werken te controleren. Graag laten we het bij een waarschuwing”. Als hij ‘Seduction’ kende van Graham wist hij natuurlijk dat ‘Aunt Eliza’ óók van hem was en dat is toch echt wat anders dan ‘naar ’t Amerikaans’. Het doet allemaal niet af aan het beste werk van O’Mill, waarvan dit een bloemlezing is, dus waarom zou je de waarheid verzwijgen? En hij gaf het inderdaad ruiterlijk toe.
Het laatste versje uit Rollicky Rhymes:
Op John O'Mill
(met z'n naar 't Engels,
naar 't Schots,
naar 't Scheef)
We hebben je boekje gelezen, John
De gestolen helft was het best.
Geef ons voortaan het origineel
en spaar ons dan de rest.
naar 't Engels
Molegraaf zou de dagboeken van Hans Warren eens moeten lezen, misschien dat hij dan beter begrijpt dat je, als je iemands leven beschrijft, je ook zijn kleine zonden niet weglaat als het geen hagiografie is.
John O’Mill- Light Verse in Dutch & Double Dutch. Bloemlezing door Pieter Nieuwint en Ivo de Wijs. Nijgh & Van Ditmar, 14,95 euro.
