De sonnettenkrans
Het sonnet is een gedicht van veertien regels.
Sinds de zestiende eeuw maken dichters sonnettenkransen: de laatste regel van het eerste sonnet is dan de eerste regel van het tweede sonnet, de laatste van het tweede is de eerste van het derde, etcetera.
De laatste regel van het veertiende sonnet is dan weer de eerste regel van het eerste sonnet.
Zo zijn er veertien sonnetten met elkaar verweven.
De laatste regels van die veertien sonnetten vormen samen weer een nieuw sonnet: het meestersonnet.
De sonnettenkransenkrans
Martijn Neggers en Bas Jongenelen kwamen er in november 2015 achter dat er nog nooit iemand een sonnettenkrans van veertien meestersonnetten heeft gemaakt. Ze besloten een literair experiment te starten, met als vraag 'Is het mogelijk om een sonnettenkransenkrans te schrijven?'
Om deze vraag te beantwoorden zijn 14 x 14 = 196 sonnetten nodig.
Veertien sonnettenkransen van ieder veertien sonnetten.
Iedere krans levert één meestersonnet, en samen leveren deze veertien meestersonnetten één grootmeestersonnet (de term 'grootmeestersonnet' is een nieuwe literaire term). De 196 sonnetten zorgen voor 211 sonnetten in totaal.
Aangezien 196 sonnetten een enorme hoeveelheid is, besloten Neggers en Jongenelen hulp te vragen van andere dichters. De sonnettenkransenkrans werd een crowd-sourcing-project. Eind januari 2016 hadden 54 dichters de 196 sonnetten geschreven.
Het was gelukt!
De eerste sonnettenkransenkrans uit de geschiedenis van de wereldliteratuur is gemaakt.
Hij heeft de titel Een kruisweg van alledaags leed meegekregen.
De auteurs
De dichters die eraan meeschreven, zijn: Oscar van Asselt, Hilde van Beek, Mark Boninsegna, Jaap van den Born, Contessa Varsal, Jan Couwenberg, Daniëlle Diemel, Daan Doesborgh, Anneke Dunning, Femke Dunning, Marion Dunning, Arjan van den Ende, Jaap Goedegebuure, Mart van Gompel, Ingeborg Haalboom, Quirien van Haelen, Rosanne Hertzberger, Annemieke Houben, Martin Hulsenboom, Jan de Jong, Bas Jongenelen, Jeroen Kant, Frank Fabian van Keeren, Rutger Kiezebrink, Willem Kloos, Peter Knipmeijer, Renate Kock, Kyra de Kruif, Hannelly Krutwagen, O.B. Kunst, Marino van Liempt, Anne-Marie Maartens, Marco Martens, Meester Alex, Nelleke Moser, J.A. dèr Mouw, Simon Mulder, Martijn Neggers, F.F. Negmeijer, Menno Olde Riekerink Smit, Johan Oosterman, Frank van Pamelen, Jacques Perk, Joost Peters, Lennard van Rij, Harrie van Rooij, Miguel Santos, Wen van der Schaaf, Frank Scheelen, Kris Strybos, Daan Taks, Rudie Verbunt, Benjamin N. Vis, Wout Waanders, Martijn Wijngaards en Hanneke Willemstein.
Maar wat heb je aan gedichten als deze niet gepubliceerd zijn?
Vandaar dat Neggers en Jongenelen besloten om de sonnettenkransenkrans uit te geven als boek en als poster.
Om de 211 sonnetten mooi uit te geven is een boek nodig van ongeveer 250 pagina's: ieder sonnet krijgt zijn eigen pagina, zodat ieder sonnet goed tot zijn recht komt. Bovendien is er een inleiding nodig met uitleg over wat een sonnettenkransenkrans is. Op de poster komen alle sonnetten naast en onder elkaar te staan, zodat in één oogopslag zichtbaar is hoe ingewikkeld de gedichten met elkaar verweven zijn.
Het boek en de poster
Het drukken van het boek en de poster kost geld. Het is logisch dat een project dat via crowd-sourcing ontstaan is, via crowd-funding gefinancierd wordt.
De foto boven is knip-en-plakwerk van de 211 sonnetten. Het geeft een beetje een beeld van hoe de poster eruit komt te zien.
Twee dingen: de poster wordt op A0-formaat, zodat de sonnetten goed leesbaar zijn. En de regels die naar de meestersonnetten en het grootmeestersonnet springen krijgen een kleurtje, zodat je kunt zien hoe de sonnetten met elkaar verweven zijn.
Doneer nu: https://www.voordekunst.nl/projecten/4154-eerste-sonnettenkransenkrans-ter-wereld-1
Eerste sonnettenkransenkrans ter wereld
- Gegevens
- Geschreven door Het vrije vers
Uit het archief
Patty Scholten
Vandaag is Patty Klein overleden. Patty was al geruime tijd ziek na complicaties ivm haar diabetes. We zijn bedroefd en bewaren goede herinneringen aan Patty.
Als Patty Klein - haar eigen naam - was ze bekend als Nederlands grootste stripscenariste, waarvoor ze onlangs ook geridderd is. Patty heeft lang gewerkt bij de Marten Toonder studio's en als freelancer, schreef scenario's voor o.a. Tom Poes, Schanulleke, De Kleine Boze Wolf, Johnny Goodbye, Sjors en Sjimmie, Flintstones, Hiawatha, en nog ontelbaar meer. Ruim 40 jaar lang schreef ze het scenario voor Noortje, de roodharige tiener uit de Tina. Ze werkte samen met ongeveer elke tekenaar die ons land rijk is en ook buiten de grenzen.
Later ging zij als Patty Scholten ook sonnetten schrijven, met zeer veel succes. Er zijn bij Atlas in totaal acht bundels verschenen, ook is een selectie vertaald in het Engels door James Brockway. Patty heeft diverse keren op De Nacht van de Poëzie gestaan, is genomineerd voor de VSB prijs, was bijna Dichteres des Vaderlands, en heeft in talloze verzamelbundels en tijdschriften gepubliceerd, onder de laatste met name ook De Tweede Ronde.
Een persoonlijke noot. Ik heb Patty leren kennen in 2012. Ieder jaar haalde ik haar op en reden we naar Almelo voor de Willem Wilmink Dichtwedstrijd, waar zij sinds lange tijd gastdichter was. Onderweg vertelde ze honderduit, waarvan ik het meeste niet in detail kan reproduceren. Over de tijd bij Marten Toonder, over alle bevriende tekenaars, over huidige en vroegere minnaars en mannen van allerlei pluimage, over poëzie uiteraard, over voetjes en enjambementen, en over flora en fauna, die altijd haar aandacht hadden. Patty is mij zeer dierbaar, ik zal de reizen missen, ik zal Patty als warme bruisende bol veren met fladderende handtas bijzonder missen. [Arjan Keene]
Het volgende gedicht was één van de eerste bijdragen aan Het Vrije Vers nadat Quirien van Haelen deze site het licht had laten zien.
De aalscholver
Als Christus aan het kruis droogt hij zijn vlerken,
zijn kleur is van de nachtzij, hellepek.
Met platvoeten en enterhaakse bek
een druipende sculptuur op kerk of zerken.
Zijn kop draait cirkels op de slangenek,
sinds Exorcist ook een der duivelswerken.
Bezeten is hij in dit bronsttijdperk en
zijn wijfje wacht hem op het takkendek.
Schaars sprokkelwerk tot knekelnest gekrikt.
Haar groene oog glanst naar hem, opgewonden.
Hij gorgelt naar haar en zij koert verstikt.
Wie kan de paring van die twee doorgronden?
Zij wordt betreden, in haar kuif gepikt.
Het maken van een ei duurt drie seconden.
zijn kleur is van de nachtzij, hellepek.
Met platvoeten en enterhaakse bek
een druipende sculptuur op kerk of zerken.
Zijn kop draait cirkels op de slangenek,
sinds Exorcist ook een der duivelswerken.
Bezeten is hij in dit bronsttijdperk en
zijn wijfje wacht hem op het takkendek.
Schaars sprokkelwerk tot knekelnest gekrikt.
Haar groene oog glanst naar hem, opgewonden.
Hij gorgelt naar haar en zij koert verstikt.
Wie kan de paring van die twee doorgronden?
Zij wordt betreden, in haar kuif gepikt.
Het maken van een ei duurt drie seconden.
Patty Scholten
Tenslotte een sonnet dat Patty schreef voor haar vertaler en vriend James Brockway. Zo mooi kan de dood dus zijn.
De dood
Die lompe gast zal jou niet overslaan.
Nooit belt hij op en vraagt: ‘Kom ik gelegen?’
Hij komt te vroeg, te laat, zijn zeis stoot tegen
je lamp of vaas. Hij laat zijn koffie staan.
Nooit belt hij op en vraagt: ‘Kom ik gelegen?’
Hij komt te vroeg, te laat, zijn zeis stoot tegen
je lamp of vaas. Hij laat zijn koffie staan.
Beloftes worden niet door hem gedaan
en hij zal nooit die knekelvoeten vegen.
Hij wil niet schaken. Er wordt stuurs gezwegen
tot hij je vraagt om met hem mee te gaan.
en hij zal nooit die knekelvoeten vegen.
Hij wil niet schaken. Er wordt stuurs gezwegen
tot hij je vraagt om met hem mee te gaan.
Dat was het dan. Je bent opeens zo moe.
Hij zegt: 'Je wist toch dat ik ooit zou komen.
Die lamp, die vaas, die doen er niet meer toe.
Kijk niet zo bang. Het sterven doet geen pijn.
Het zal een slapen, slapen zonder dromen,
het zal een slapen zonder weerga zijn.'
Hij zegt: 'Je wist toch dat ik ooit zou komen.
Die lamp, die vaas, die doen er niet meer toe.
Kijk niet zo bang. Het sterven doet geen pijn.
Het zal een slapen, slapen zonder dromen,
het zal een slapen zonder weerga zijn.'
Patty Scholten