Het vrije vers

Voor en door plezierdichters

Met Forum, Vorm én Vent



Dubbele moraal
: wanneer je de nieuwe bundel openslaat die Jaap van den Born (Nijmegen, 1951) onlangs het licht deed zien, blijkt dát de ware titel te zijn. Het omslag suggereert namelijk dat je Het regt gebruik des BIJBELS in handen hebt waarvan de tweede druk in 1717 in Amsterdam is verschenen. De titel Dubbele moraal komt op dat omslag helemaal niet voor. Van den Born is een spotter die graag ontregelt en de lezer bij de neus neemt. Hij verandert bijvoorbeeld ook doodleuk de schrijversnaam op de achttiende-eeuwse boekenkaft in de zijne en laat je in verwarring achter met de vraag wie de schrijver is van Het regt gebruik des BIJBELS. Daarmee zet hij meteen de toon voor de inhoud van Dubbele moraal waarin hij de zekerheden van deze geanonimiseerde schrijver onderuit haalt om met zijn verzen de lezer wél aan het denken te zetten. Toch acht ik de kans niet groot dat hordes gelovigen na lezing van de bundel in vertwijfeling dominee of pastoor zullen aanspreken met de verzuchting: Wat hebben jullie ons in godsnaam wijsgemaakt! Het intrigerende woord ongodisten in de titel boven komt overigens van hetzelfde omslag.

Dubbele moraal is niet alleen de titel van het boek, de term verwijst ook naar de versvorm Dubbele Moraal, een vorm die door Van den Born is ontwikkeld en die tot nu toe weinig navolging heeft gevonden. Misschien komt daar door deze bundel verandering in als plezierdichters zich door de verzen van de Nijmegenaar laten inspireren. Dat zou zo maar kunnen want het boek bevat een ongewone verzameling verzen, niet de gemakkelijkste, wel prikkelend voor de geest en onderhoudend, zeker voor wie een Christelijke opvoeding heeft genoten. Maar eigenlijk ook voor iedereen voor wie dat geluk niet was weggelegd. In Dubbele moraal legt Jaap van den Born de Bijbel aan de leugendetector: geestig, kritisch en met een gezonde scheut cynisme. De uitslag van dat onderzoek zal voor menigeen een openbaring zijn, al krijgt dat woord in deze context een wat wrange betekenis. Van den Borns bundel bevat light verse met een boodschap zonder dat die boodschap stoort: wees niet lichtgelovig in wat anderen je als waarheid voorschotelen.

Zoals eerder opgemerkt gebruikt de dichter voor deze boodschap de versvorm Dubbele Moraal. Niet iedereen zal meteen voor ogen staan wat de Dubbele Moraal inhoudt. Welnu, het is een vorm van twee keer zes regels met het rijmschema abaaab. De a-regel heeft vrouwelijk rijm, de b-regel mannelijk. Wat de inhoud betreft geldt deze hoofdregel: In het eerste sixtijn wordt een bewering gedaan, die in het tweede sixtijn, met gebruikmaking van dezelfde rijmwoorden, wordt tegengesproken. Ga er maar aanstaan! Van den Born doet dat met verve en hij vindt in de Bijbel een rijke bron van inspiratie. Het Boek der Boeken bevat volgens veel aanhangers de Waarheid en niets dan de Waarheid. Jaap van den Born toont in Dubbele moraal aan dat die claim op los zand is gefundeerd. De dichter is niet alleen een bekwaam vakman, hij bezit ook meer dan voldoende kennis van de Bijbel om aan te tonen dat het Boek vol tegenstrijdige uitspraken staat. Zijn poëtische bewijsvoering, met bronverwijzing, zou gelovigen op zijn minst aan het denken moeten zetten over de betrouwbaarheid van Gods Woord. Aan de ware zeloot zal Van den Borns gedegen, geestige analyse van het Boek der Boeken niet zijn besteed. Aan de liefhebber van lichte vers des te meer. Hier alvast een voorproefje.

Onzichtbaar

O lieve God! Ik wil slechts voor U leven
Ik bid en bid maar er valt niks te zien
Graag wil ik u persoonlijk aandacht geven
Vindt U die schuwheid Zelf niet overdreven?
Ik wil U zien, al is het maar heel even;
Een stukje van Uw achterwerk misschien?

Joh. 1:18: 'Niemand heeft ooit God gezien.'
1 Tim. 6:16: 'geen mens heeft hem ooit gezien of kan hem zien.'
Exod. 33:22: 'Als ik mijn hand weghaal, zul je mij van achteren zien; mijn gezicht mag niemand zien.'

Een fraai gezicht!

'Is dat Hem nou? Wel heb ik van mijn leven!
Zo'n uitzicht is niet dagelijks te zien!
Kun jij me nog zo'n lekker broodje geven?
Nou Mozes, je hebt echt niet overdreven
Echt schitterend! Aäron, wil jij even
De kip doorgeven en wat sla misschien?'

Exod. 24:9: 'Hierna ging Mozes de berg op, samen met Aäron, Nadab en Abihu en zeventig van Israëls oudsten van het volk, en zij zagen de God van Israël. Onder zijn voeten was er iets als een plaveisel van saffier, helder stralend als de hemel zelf. Deze vooraanstaande Israëlieten werden niet door God gedood: zij zagen hem, en zij aten en zij dronken.'

Jaap van den Born, de laatste winnaar van de Kees Stipprijs, presenteert met Dubbele moraal (67 blz.) een bundel die anders is dan de meeste andere light versebundels: één onderwerp, de Bijbel; één versvorm, de Dubbele Moraal; geestige gedichten, met overtuiging gepresenteerd als het resultaat van brononderzoek. Van den Born heeft een herkenbare eigen toon waarin de echo van Drs. P duidelijk doorklinkt. Dat is uiteraard eerder een pre dan een schande. Met Sinterklaas en de Kerstman in aantocht is Dubbele moraal een titel om alvast op het verlanglijstje te zetten. Wie niet zo lang wil wachten heeft groot gelijk.

Dubbele moraal, Jaap van den Born, 2015
Uitgave Het vrije vers via mijnbestseller.nl
ISBN 9789463188500
Prijs: € 12,50

Direct bestellen: klik hier



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 41 klik hier.

 

 

Minotauros

Mijn moeder, schijnt het, paarde met een stier
En Koning Minos vond het ongepast
Zo ook toen ik als resultaat verscheen
Ik werd in deze doolhof opgesloten

Nu, dit verblijf bezorgde mij geen last
Het is een offerplaats, van iedereen
Die daar belandde heb ik zeer genoten
Want mensenvlees is heilzaam voor mijn maag

En vrijgelaten- ach, in 't algemeen
Was ik daar nauwelijks mee opgeschoten
Maar wat mij bezighoudt, dat is de vraag:
Ben ik een mens? Of eigenlijk een dier?

Daar wens ik niet te diep op in te gaan
Ha, stemgedruis- er komt weer voedsel aan!

Fabelmensen II van Drs. P is een uitbreiding met zeven gedichten van de eerder verschenen bundel Fabelmensen. Deze zeven gedichten werden in 2014 al opgenomen in Ballustrada 3/4. Daarnaast zijn ze als kaartenset uitgebracht door uitgeverij Liverse. Het oorspronkelijke bundeltje Fabelmensen was in 1990 door drukkerij Atlas uitgegeven als relatiegeschenk en al snel nadien onvindbaar. Ook Polzer zelf was het werkje kwijt. Cees van der Pluijm, verzamelaar van Polzeriana, had gelukkig nog een exemplaar in zijn boekenkast staan. Zo kon uitgeverij Liverse in 2010 een herdruk op de markt brengen met de schitterende, originele illustraties van Ed Koenders, inclusief het inleidende Ter verklaring door de doctorandus, plus diens korte prozateksten als toelichting bij ieder fabelmens. Beide zijn geschreven in de typische, geestige stijl van Heinz Polzer.

Uitgeverij Liverse wilde een vervolg op Fabelmensen maken en Drs. P had daarvoor al de zeven vermelde gedichten geschreven toen hij vanwege zijn zwakke gezondheid het project moest staken. De uitgever besloot tot een heruitgave van Fabelmensen vermeerderd met de vervolggedichten en de bijbehorende illustraties van Ed Koenders. Aan een toelichtende tekst bij elk van de nieuwe gedichten is Heinz Polzer niet meer toegekomen.
De uitgebreide heruitgave kreeg de titel Fabelmensen II en heeft dezelfde afbeelding op het omslag als Fabelmensen, een prachtige punkversie van Medusa. De bundel bevat in totaal dertien sonnetten met een ongebruikelijk schema: abcd bcde cdea ff. Alleen de d-regels hebben vrouwelijk rijm. Dit schema geeft de lezer welhaast de illusie dat hij een rijmloos gedicht leest.

Fabelmensen II is prachtig uitgegeven op stevig glanspapier waarop de fijne kleurillustraties van Ed Koenders goed tot hun recht komen. Alleen al vanwege die bijna Dali-achtige afbeeldingen is Fabelmensen II een 'hebbebundel' waar elke boekenkast mee zou willen pronken. En dan zijn er nog de gedichten, waarvan de zeven, slechts in  kleine kring bekende, sonnetten natuurlijk extra tot de verbeelding van de Polzerfan spreken. Ze doen in toon en originaliteit niet onder voor de eerder geschreven gedichten. Drs. P kruipt in de huid van zijn fabelmensen en beziet met zelfspot en ironie de wereld vanuit hun perspectief: hun (nood)lot, angsten, overwegingen. Zo zegt het fabelwezen Triton: ‘De zee… ik neem genoegen met dit bad/ maar ’t was wel handig als ik kieuwen had’. Hoe veel meer Drs. P kun je het nog krijgen? Welke fabelmensen de grootmeester verder ten tonele voert? Laat ik dat niet verklappen, het zou u een verrassing minder opleveren als u het boekje openslaat, en dat zou zonde zijn. Hierboven alvast een voorproefje.


Fabelmensen II, Drs. P
Illustraties Ed Koenders
Liverse, Dordrecht 2015
Prijs €  14,95, inclusief verzendkosten
De bundel is uitsluitend via de uitgever te koop.  



Zojuist verschenen: Dubbele moraal van Jaap van den Born.
De achterflap meldt het volgende:

De Dubbele Moraal is een versvorm waarin in twee quintijnen twee tegenovergestelde beweringen worden verkondigd met dezelfde rijmwoorden.
En dat allemaal in het rijmschema abaaab, waarbij a vrouwelijk en b mannelijk rijm moet zijn. En met een net en onberispelijk metrum natuurlijk.

Kortom, iets voor de liefhebber.

Voor tegenovergestelde beweringen kom je als vanzelf terecht bij de Bijbel.
Er is geen boek dat zo verstrikt raakt in zijn eigen beweringen: deze bundel bevat tientallen citaten waarin God zichzelf tegenspreekt. De onbevooroordeelde lezer zal Bijbelgetrouwe christenen voortaan met meer dan verbazing beschouwen.
Ook handig om bij de hand te hebben als er weer eens iemand met het heilige bekeringslicht in de ogen op de stoep staat.
De gedichten zijn ook makkelijk op muziek te zetten voor wie graag psalmen zingt.
Een onmisbaar boek voor Bijbelkring en catechisatieles.

Jaap van den Born (1951) werd in 2014 door Het Vrije Vers benoemd tot Dichter des Vaderlands.
Net als alle andere dichters van Het Vrije Vers.

Het boek is direct te bestellen door hier te klikken

Jaap van den Born Dubbele moraal, Nijmegen 2015
Uitgave Het vrije vers via mijnbestseller.nl 
67 pagina's 
ISBN 9789463188500
Prijs: E 12,50


Een vacature met stof tot overpeinzing voor Hetvrijeversdichters:

Vacature AiO-plaats metriek, Meertens Instituut, Amsterdam

The Meertens Institute is a research institute of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW), concentrating on research and documentation of Dutch language and culture. In the institute, linguists, ethnologists and historians work together.


The institute offers a PhD position m/f on metrics for 1 FTE.

Project description:
In the late 16th Century, Renaissance poetic forms hit the Low Countries; within a short period of about 25 years, poets started converging on ‘Germanic’ iambs and trochees, i.e. alternating stressed and unstressed syllables, just as had happened independently in England about 200 years earlier. The hypothesis to be tested in this project is that the reason for this sudden success is that the stress system of Dutch (and earlier) English had changed from an earlier ‘Germanic’ stress to a more Latinate stress system due to the influx of Romance loanwords. A full description of the project can be found here.

Job description PhD:

This project has primarily a (historical)-phonological focus; the researcher will build a corpus of 16th and 17th Century Dutch (and possibly English, French and Italian) poetry, and apply phonological analysis to determine both the evidence for developing word stress as well as for the poetic metrics. The project is at this point still rather open, given the exploratory nature of the work; if wanted, the candidate can have quite some influence on the actual content of the research. This work should lead within the application period to a PhD Dissertation following the usual requirements of the Dutch university system.

Requirements:
We are looking for a highly motivated candidate with an MA degree in a relevant field of linguistics, preferably phonology. The candidate should be able to work with digital / digitized (historical) sources, and have an interest in metrical theory, metrics and historical phonology. Good communication, writing and presentation abilities in English are mandatory. The candidate does not have to be a native speaker of Dutch although he/she should be able to read both historical and contemporary sources on Dutch within a few months. Experience with statistical analysis would be an asset. The candidate should show a clear interest to also cooperate with and learn from literary scholars and should be able to function well in a group.

Appointment:
This is a temporary appointment, initially for 1 year to be extended to 4 years in total given satisfactory performance. We offer a full-time position (38 hours), initially for 1 year after which a go/no go decision will be taken on extension with another three years.


Salary:
The gross salary (based on a 1 FTE appointment) starts at € 2.125, - per month in the 1st year, and will gradually increase to a maximum of € 2.717, - per month in the 4th year, scale P, Collective Agreement for Dutch Universities (CAO Nederlandse Universiteiten), excluding 8% holiday pay and a year-end bonus. We offer an extensive package of fringe benefits. The preferred starting date of the project is January 1st 2016.Information:
Please contact Prof Marc van Oostendorp, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.; tel. +31-204628528 for questions and additional information about this position.Applications:

Please send your application with vacancy number, including a cover letter detailing your motivation for and expectations from this position, a short plan (500-1000 words) describing how you would go about this project, your CV and contact information for two references to Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. The closing date is November 1, 2015. The interviews will be scheduled in the second half of November.

 

 



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 38 klik hier.



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 37 klik hier.



De Groninger Gezinsbode meldt het volgende:

GRONINGEN – De stad-Groninger zanger, muzikant en verteller Jacques van Deemter trapt vrijdag 25 september een nieuwe (twaalfde) reeks voorstellingen in zijn huiskamertheater De Vlinderboom af.

Van Deemter trapt af met een programma van liederen van de onlangs overleden liedzanger en tekstdichter Drs. P.
De Stadjer brengt de teksten in een aangepaste muzikale vorm. De teksten worden op klassieke melodieën gezet van Bach, Handel, Schubert, Fauré, Quilter en Purcell.
De voorstelling begint om 20.00 uur. Reserveren is noodzakelijk: 050 – 5250839.







Vanavond brengt Mike Boddé tijdens de Nacht van de Poëzie een ode aan Drs. P. Hou het in de gaten.
Wie Mike Boddé is? Nou klik maar eens hier.



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 36 klik hier.



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 35, over de oorsprong van het bout-rimé, klik hier.

19 september De Nacht van de Literatuur, een literair stadsevenement in Amersfoort

De Nacht van de Literatuur is een festival met een breed aanbod van regionale en landelijke schrijvers en dichters met veel aandacht voor jong talent. Je kunt genieten van literatuur en poëzie, muziek, kunst, literaire activiteiten, een spetterend eindfeest in het nieuwe Podium voor popcultuur FLUOR en een boekenmarkt op het Spui. Een gevarieerd programma op bijzondere locaties of aan boord van een schip. o.a. met Ronald Giphart, Tjitske Jansen, Frank van Pamelen, Theo Danes, Rosita Steenbeek, Dracorubio, Benny Lindelauf, Erna Sassen en Stefan Popa.

Alle activiteiten zijn gratis, behalve het slotfeest tot 03.00 ’s nachts dat in de volksmond al ” Het Amersfoortse Boekenbal” wordt genoemd. Op de website kunt u alles vinden over de openingsceremonie, het programma, de locaties, de boottochten, de boekenmarkt en het slotfeest: klik hier



Het nieuwe nummer van het light verse magazine Lighten Up Online is uit.
Klik hier  om het tot je te nemen en je te verheugen over Het Vrije Vers dat wekelijks meer kwaliteit levert dan het Engelstalige gebied in een kwartaal.
Hier een voorbeeld om je lekker te maken:

Edmund Conti: Clarification

Over the threshold
Of a motel in Norwich
I carried her
(Taking a firm fleshhold)
Before which,
Dear Reader, I married her.

 



Een geschiedenis van het nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp, Voor deel 34 klik hier.

Over het bout rimé! 



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 33 klik hier.

 

Op maandag 24 augustus, de geboortedag van Heinz Polzer, beter bekend als Drs. P, zal een deel van het Oudekerksplein naar hem vernoemd worden. 

Afgelopen juni overleed de zanger en tekstdichter en sindsdien heerst er de behoefte om hem te eren in de vorm van een vernoeming van een stukje Amsterdam.
Twee jaar geleden opende er op het plein al een koffiezaak die vernoemd werd naar zijn lied ‘Quartier Putain’, dat tevens een lofzang was op het plein. 
Het stukje Oudekerksplein voor Quartier Putain zal vanaf 24 augustus officieus het Drs. P-Plein gaan heten.
Hoewel dat niet een officiële vernoeming betreft zal de onthulling van het straatnaambordje gedaan worden door een hoogwaardigheidsbekleder namens de gemeente Amsterdam.

Vanaf 17:00 uur kan men terecht bij Quartier Putain voor een drankje en om 18:00 uur zal het bordje onthuld worden.

 



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 32 klik hier



Het Feest der Poëzie brengt een nieuwe editie van Cabaret Poétique, weer bomvol podiumkunsten - literatuur, muziek, en zelfs bewegingstheater, live beeldende kunst & poëzie. 
Feest der Poëzie-artiesten Arjan van Vembde(magiër) en Simon Mulder (presentatie/poëzie) nemen deel naast Poet Stunt (singer-songwriter), Chris de Valk (poëzie), Jeroen Bouwhuis (bewegingstheater) en Lies (poëtische samenvatting).15 augustus, 20:15 uur

Huis de Pinto, Amsterdam
reserveren: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
entree: 7,50 euro  



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.

Voor deel 30 (verplichte kost voor alle Forumleden, het proefwerk telt mee voor het tentamen Metrum/Ritme) klik hier.



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 29 klik hier

Subcategorieën

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Log in op de site

Forum (recent...)

Uit het archief

Winters avontuur




een berg en winter, kou en wind, verdwaald
de avond valt en nergens brandt een licht
geen huis, geen boerenstulp is binnen zicht
je moet toch wat, dus heb ik blad gehaald

van blad en tak heb ik een bed gespreid
een nacht zo koud, dat overleef ik niet
het zal een vos zijn die mijn lichaam ziet
maar niemand hoort mij zeggen dat ik lijd

hier stralen sterren groot als wagenwielen
die pracht maakt zelfs dit koude sterven goed
en straks begroet ik lang gemiste zielen

helaas, want sterven komt er nog niet van
ik moet weer door met nieuwe levensmoed
de zon komt op bij Puerto de Mogan
 
 

Koop koop koop