Het vrije vers

Voor en door plezierdichters

Omdat light verse lééft



Mysterie

Zie mij, Frits Criens in pose; op verzoek
Vereeuwigd door de maker in een beeld
Voor dit portret heb ik een man gespeeld
Die zich laat lezen als een open boek

Ik koos aanraakbaarheid als invalshoek:
En face, een glimlach die mijn grijns verheelt
Een open oogopslag die kijkers streelt
Zwart-wit; zo zocht ik de gewenste look

De foto raakt niet eens aan wie ik ben
Geen camera heeft daartoe het vermogen
Geen beitel, schilderskwast of dichterspen

Mij willen kennen is een ijdel pogen
Ik weet niet eens of ik mezelf wel ken
Wellicht heb ik me uit mijn duim gezogen

Frits Criens


Vanaf 15 december tot 3 februari is in Centre Ceramique in Maastricht een foto- en gedichtenexpositie te zien van 20 zuidelijke dichters. De portretfoto’s zijn gemaakt door fotograaf Jean Scheijen. Alle dichters schreven een gedicht bij hun portretfoto. De expositie is vrij toegankelijk. Bij de expositie verschijnt een essay van schrijver Anton Dautzenberg. 


Deelnemende dichters

Aan de expositie Spiegelbeeld nemen deel de dichters Maarten van den Berg, Huub Beurskens, Michelle Bracke, Chrétien Breukers, Frans Budé, Emma Crebolder, Frits Criens, Kreek Daey Ouwens, Hans Dekkers, Daan Doesborgh, Quirien van Haelen, Leo Herberghs, Leo Hermens, Rouke van der Hoek, Lucas Hüsgen, Sasja Janssen, Manuel Kneepkens, Wiel Kusters, Ton van Reen, Hans van de Waarsenburg en Amber-Helena Reisig. 
Na deze expositie zijn te foto’s en gedichten vanaf 3 februari te zien en te lezen op dichterinbeeld.nl.
 



 



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten door Marc van Oostendorp.
Voor deel 49 klik hier.

Na jaren noeste arbeid is eindelijk het moment daar: de debuutbundel van Frank Fabian van Keeren getiteld 'Massamoord is ook maar een woord' verschijnt bij uitgeverij Geroosterde Hond. 

In 'Massamoord is ook maar een woord' werpt hij met veel humor nieuw licht op historische theorieen die jaren lang klakkeloos voor waar zijn aangenomen. Hij portretteert daarbij een groot aantal leiders van naam die we, met de kennis van nu, met een gerust hart als dictatoir kunnen beschouwen. Wij noemen onder anderen een Maria Tudor, een Toetmosis, een Hendrik de achtste en een Adolf Hitler. 

De presentatie zal plaatsvinden in LOUD, aan de Posthoornstraat 9 in Rotterdam en wordt opgeleukt met voordrachtjes van Peter Knipmeijer en Quirien van Haelen. Ook is er muziek, worden er bundels verkocht en is Frank Faban bereid om uw bundel te signeren.

 

 



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 48 klik hier.



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 47 klik hier.

O
ver het metrum. Reageer eens onder het artikel Vrijeverzers.



Van Jaap van den Born verscheen een nieuwe bundel: het bijbelboek Prediker in ollekebollekes.
De volledige tekst werd omgezet in deze versvorm, waarbij gebruik is gemaakt van verschillende vertalingen om zo dicht mogelijk bij de brontekst te blijven.
Een zeer leesbare versie van dit troostrijke boek, nog net voor pakjesavond te bestellen en anders voor de kerstdagen.

‘IJdelheid! IJdelheid!
Alles is ijdelheid!’
Leegte en lucht
En het jagen van wind!’

Wat is het nut van uw
Afbeulerijgedoe?
Nooit is er rust
Waar u vrede in vindt

Waar is uw voorgeslacht?
Waar is uw nageslacht?
Op gaat de zon en daarna
Gaat zij neer

Eindeloos voort in een
Pythagoreïsche
Cirkel keert zij
Na haar rondegang weer

Weer waait de Noorden­wind
Weer waait de Zuidenwind
Alle rivieren die stromen
Naar zee

Altijd maar blijft de zee
Watertekortkomend
Altijd weer brengen
Rivieren het mee

Jaap van den Born Prediker
50 pagina's
Het vrije vers via mijnbestseller.nl
ISBN 9789 463 1884 401
E 12,00 
Direct bestellen kan hier. 

(Overgenomen van Neder-L )



De honderdste editie van De Parelduiker steekt in een zilver jasje, maar verder is het nummer net zo interessant als de vorige 99.
Bijvoorbeeld met een artikel over Drs. P.
Dat de dit jaar overleden auteur en vertolker van liedjes als ‘Veerpont’, ‘De commensaal’ en ‘Dodenrit’ een uitzonderlijke persoonlijkheid was wisten we wel. Maar zijn voorouders doen stuk voor stuk niet voor hem onder; de een was nog excentrieker dan de ander.
Zijn grootvader van moederszijde was medeoprichter van een vrijdenkersvereniging en actief als vurig revolutionair.
Grootmoeder Nellie van Kol-Poreij was socialiste en een voorvechtster van vrouwenrechten maar ze bekeerde zich tot het spiritisme en de theosofie.
Grootvader van vaderszijde was een uitgesproken antisemiet en ook de vader van Drs. P had nazisympathieën.
Toch: allen rijmden net als Heinz Polzer graag en zagen hun woorden en gedachten gedrukt.
Drs. P-kenner en -verzamelaar Jaap van den Born doet er verslag van zonder de strapatsen van de student, barpianist en reclameman Heinz Polzer te veronachtzamen. Met illustraties uit het familiearchief. 

Verder in dit nummer aandacht voor de eerste jaren van het schrijverschap van Geerten Meijsing als lid van het schrijverscollectief Joyce & Co, een nooit gepubliceerd interview met Marcus A. Heeresma, voor Frank van der Goes, heraut van de schone zaak van het socialisme, voor Nico Jesse en Franz Tumler en voor de onlangs overleden vertaler en schrijver Jean Schalekamp.

De Parelduiker 2015/5 verschijnt 7 december 2015.
isbn 978 90 5937 421 8 (ook via het cb bestelbaar).
64 blz. € 12,50. Abonnement (5 nummers p.j.) € 49,90. Digitaal abonnement (pdf) € 34,90.

De Parelduiker is een uitgave van de Stichting Het Oog in ’t Zeil i.s.m. Uitgeverij Bas Lubberhuizen en wordt financieel ondersteund door het R.O. van Gennep Fonds en de Stichting Vrienden van De Parelduiker. Redactie Hein Aalders (eindredactie), Marco Daane, Marco Entrop, Marsha Keja, Menno Voskuil en Thijs Wierema. Zie ook:www.parelduiker.nl  
 

Het grootvaderschap heeft Ivo de Wijs nieuwe inspiratie gegeven. Samen met patholoog en tekstdichter Judith Nieken schreef hij de bundel 'OPA DICHT (versjes tussen 0 en 2)', die afgelopen zaterdag in boekhandel Van Pampus te Amsterdam gloedvol werd gepresenteerd. De Wijs en Nieken schreven al eerder samen de bundel 'Moeder! Het is moederdag!', die eveneens uitkwam bij uitgeverij Ziederis. In de nieuwe bundel staan verzen voor en over de allerkleinsten, zoals het bespiegelende Niet.

Niet

Denk niet, denk niet, kleine jongen
Aan verdriet en narigheid
Piep zoals de ouden zongen
Maak je kleine bokkensprongen
Trek je sporen door de tijd

Denk niet aan de grote zorgen
Die de toekomst nog verborgen
Houdt, maar mettertijd onthult
Denk niet aan de kwade morgen
Dat je mij begraven zult

(IdW)

 



De abonnees van het literaire tijdschrift Ballustrada kregen een verrassing in de bus: een extra lightversebijlage van Uitgeverij Liverse: Ballustrada Extra Light.
Een fraai boekje van meer dan 99 pagina’s, gevuld met bijdragen van Kees Stip, Paul Ilegems, Simon Knepper, Jan Boerstoel, Kees van den heuvel, Kees Jiskoot, Cees van der Pluijm, Cornelis Putemmer, Kees Torn, Driek van Wissen en Ivo de Wijs.
Volgens de uitgever is gekozen uit werk van gelouterde auteurs die overleden zijn of niet of nauwelijks meer publiceren.
Er staan dan ook verschillende gedichten in van Drs. P, die aan beide criteria voldoet en  aan wiens nagedachtenis  het boekje is opgedragen.
Verschillende gedichten zijn aan zijn heengaan gewijd, voorafgegaan door een mooie beschouwing van Vic van de Reijt.

De doctorandus zal tevreden geluiden maken in zijn urn over deze uitgave, ook omdat hij zijn gelijk over taalverloedering bevestigd ziet: niet alleen is zijn naam fout gespeld boven het herdenkingsstukje, ook een regel van zijn laatste ollekebolleke is verminkt (‘niet langer’ i.p.v. ‘meer’ ).
Maar afgezien van dit smetje is het een unieke uitgave voor de liefhebber, die zich handenwringend afvraagt waarom hij in godsnaam geen abonnement genomen heeft.
Gelukkig zijn nog een aantal exemplaren beschikbaar die (alleen bij de uitgever)  voor  € 12,00  (incl. verzendkosten) verkrijgbaar zijn. Even een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  en je ontvangt iets bijzonders.
Een bijdrage uit de bundel:

Drs. RIP

Een man vertrekt, ik doe hem uitgeleide
Een stille man vertrekt en ik blijf hier
Straks glijdt de veerpont naar de overzijde
Van deze onheilspellende rivier

De wind steekt op, het onweer wacht niet langer
De bliksem flitst, de donder gaat tekeer
En hij reist af: mijn vriend, de dichter-zanger
De man van het befaamde Heen en Weer

De veerman steekt zijn vaarboom in het water
En jaagt de golven met zijn boot uiteen
Die boot zal leeg zijn als terugkomt later
Want deze schipper brengt alleen maar heen

De nevel sluit zich en toch blijf ik kijken
Een tovenaar verlaat ons dichtersland
En nooit meer, nooit kan ik hem nog bereiken
Hij blijft voor eeuwig aan de overkant

Ivo de Wijs



En hier nog een voorproefje van de 27 november te verschijnen bundel van Ben Hoogland,
Van één gedicht (Clown) is een serie light-verse versies geschreven in de stijl van een aantal bekende moderne dichters.
Je kent vast het volgende gedicht.
Maar hoe zou het klinken als andere bekende dichters een eigen versie zouden schrijven?
Eerst staat hier het origineel en daar onder  twee “Clowns in de stijl van…”.

Clown

Met op mijn hoed een gele ster geplakt
Met blauw-papieren pijlen op mijn wangen
Blijf ik, terwijl een aap mijn handen pakt,
Onderste-boven aan een rekstok hangen.

Mijn meester wil de wereld vroolijk maken,
- ‘Satans Apostel’ noemt mij 't aanplakbord -
En 't volk, een optocht gekke pelgrims, wordt
Hierheen gestuurd, en ik moet het vermaken.

Het lacht om alles wat mijn waanzin doet,
Ik speel voor hond, voor mensch, voor olifant:
Ik blaf, ik schreeuw, ik daver met mijn snuit -

Laat in den nacht stroomt het de tent weer uit:
Ik leun op 't plein, waar de lantaren brandt,
Tegen den paal, en keur mijn daden goed.

-/-

Drs. P 

Herrie en feestrumoer
Duivelse circusclown
Bouwt in de piste
Een reuzenkabaal

Speelt in zijn eentje een
Kakofonieconcert;
Staat even later
Tevreden voor paal

-/-

Rutger Kopland

Alles kan ik verdragen
het gebral van geelblauwe jassen,
blaffende honden, een aapje

rondzwierend kan ik met schele ogen
zien hangen, daar ben ik
werkelijk hard in.

Maar foute clowns in de avond
nahijgend, op het plein
leunend tegen lantaarnpalen, nee.

-/-



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 45, speciaal voor lightversefundamentalisten over het metrum, klik hier. 



De afgelopen maanden zijn NRC-columniste Renske de Greef en Ringo Maurer  druk bezig geweest een bloemlezing samen te stellen uit het oeuvre van Drs. P.
Het resultaat, een  grootscheepse verzamelbundel waarin het beste werk van 70 jaar schrijverschap in staat geboekstaafd, verschijnt 24 november bij uitgeverij Nijgh & Van Ditmar onder de titel Troika hier troika daar.
Naast  klassieke teksten zoals Dodenrit, Veerpont en Sneker Café staan er ook minder bekende liedteksten, gedichten en verhalen in en ook een aantal van de tekeningen die hier al eerder op Het vrije vers geplaatst zijn.

 



Uit de 27 november te verschijnen bundel van Ben Hoogland Het wak is gedicht.
Wie voor het eerst met het werk van Nijhoff kennismaakt worstelt met zijn thema’s,  taal en beelden. Zijn poëzie wordt in het algemeen als hoog en moeilijk ervaren. De auteur geeft met deze bundel op een speelse manier de lezer een kans om iets dichter bij Nijhoff te komen. Uitgangspunt hierbij is dat de auteur dicht bij de oorspronkelijke thematiek en beeldentaal van Nijhoff probeert te blijven en de gedichten geen schade berokkent of in een verkeerd daglicht plaatst. Of er van een brugfunctie kan worden gesproken en of dit in een behoefte voorziet is geheel aan de beschouwer ter beoordeling.

Twee reddeloozen

Ik sta nog steeds in twijfel
En vraag aan mijn reflectie
Wat was nou werk’lijk groter
Mijn hart of mijn erectie

Ik kan hier wel staan staren
Naar schoorsteen, torenklokken
Maar niemand boent mijn stoepje
En niemand wast mijn sokken –

Ik dacht: zou zij daar lopen
Wat verder in een zijstraat
Een schim, een hersenspinsel,
Een mistflard die voorbijgaat? –

Ik stel ze aan de haven
Mijn honderdduizend vragen
En zie niet wie daar langs gaat
Een vrouw met kinderwagen



Nimmer van 'swamp' gehoord?
Zet dan eens Harpo op
Man met een heerlijke
Lijzige stijl

Representant van de
Louisianablues
Luister en huiver en
Ga voor de bijl

Back to the sixties heet het bundeltje van Remko Koplamp met daarin bovenstaande aanbeveling in het ollekebolleke getiteld 1961 Raining in my heart - Slim Harpo (blz. 59). Ollekebollekes luidt de ondertitel, ter verduidelijking van het genre dat de lezer aantreft. Om precies te zijn: 30 ollekebollekes, telkens met een hit uit de jaren '60 als onderwerp en even zoveel zwart wit foto's van de ster(ren) die de hit scoorde(n). Nogal brave kiekjes vooral, van The Animals bijvoorbeeld en The Cats of Q65. Zelfs Steppenwolf met Born to be wild dat we o.a. kennen uit de cultfilm Easy Rider oogt op de foto als een stel verklede carnavalisten dat schrikt van zichzelf.


Wie, zoals ik, de sixties voornamelijk kent uit de verhalen en de muziekverzameling van haar ouders en hun vrienden, zal wellicht schrikken van de selectie die Koplamp in Back to the sixties maakt. Seks, drugs, protestsongs, psychedelische rock, hippies, flower power, popfestivals als het legendarische Woodstock, dat zijn iconische begrippen die mijn beeld van the sixties hebben gevormd. Op basis van dat beeld benijd ik mijn ouders om hun jeugd. Dat beeld moet ik na deze bundel bijstellen: een aanzienlijk deel van de hits die Remko Koplamp ons voorschotelt was mij onbekend. Dat hadden die liedjes, nadat ik ze op YouTube had beluisterd, maar beter kunnen blijven, Raining in my heart  van Slim Harpo uitgezonderd.

Back to the sixties lijkt wat muzikale keuze betreft vooral een playlist van het kleinburgerlijke Arbeidsvitaminen uit pakweg 1970. Alles wat Heidschi Bumbeidschi van kindsterretje Heintje vertegenwoordigt staat haaks op de vrije geest van the sixties. En dat geldt ook voor Waarom van de Heikrekels, Zwei kleine Italiener van Conny Froboess en heel veel andere hits en artiesten uit de selectie van Remko Koplamp. Al geeft de dichter meestal aan dat hij geen fan was van deze muziek, hij had dat wat mij betreft met heel wat minder voorbeelden duidelijk mogen maken. Dan was er ruimte overgebleven voor songs die wel passen bij de geest van de sixties, bijvoorbeeld White Rabbit van Jefferson Aiplaine, Light my fire van The Doors, of voor mijn part Hello Josephine van The Scorpions.


De jaren '60 teruggebracht tot 30 hits, zo'n selectie is natuurlijk arbitrair. Laat ik me daarom concentreren op de gedichten, daar is het tenslotte om begonnen. Koplamp is iemand die zijn vak verstaat. Het eeuwige gedoe over de klemtoon in de zesde regel kan wat deze bundel betreft nagenoeg achterwege blijven, de dichter bracht me slechts een paar keer aan het twijfelen: Hippiecultuurbarbaar (blz. 31), wereldberoemdheden (blz. 49). Metrisch klopt het verder allemaal wel bij Remko Koplamp, op een enkele uitzondering na: gal-songfestival. (blz. 9:) Er wordt slechts één keer gerijmd in een ollekebolleke, maar dat rijm moet er dan ook volledig uitkomen. En dat is in dit voorbeeld niet het geval.

Koplamp heeft een rijke bron aangeboord, waar nog een schat aan mogelijkheden op hem ligt te wachten. Zijn ollekebollekes in Back to the sixties zijn lezenswaardig, technisch vrij onberispelijk, genoeglijke lectuur, maar soms ook te vlak of te braaf. Juist omdat ze over de sixties en de jeugd van de dichter gaan, hadden ze wat minder afstandelijk geschreven mogen zijn. Dat had ze pittiger gemaakt. Welke persoonlijke frustraties, glorieuze herinneringen horen bij een bepaalde hit? Welke grandioze liefdes, of juist teleurstellingen, welke pijn, welke (plaatsvervangende) schaamte, conflicten met ouders of leraren? Welke song is voor hem gekoppeld aan een verhaal of gebeurtenis? Soms stuit de lezer op een ollekebolleke dat is geschreven vanuit die insteek. In het laatste gedicht bijvoorbeeld 1965 This strange effect - Dave Berry (blz. 65) klinkt de echo door van een strijd over de muzikale smaak van de dichter en zijn lief. Herkenbaar voor de jeugd van elk tijdperk. Met zo'n zelfde strijdpunt opent de bundel: 1965 Satisfaction - The Rolling Stones (blz. 7).

Hoor die gitaarriff eens
Intro uit duizenden
Richards creëerde
Iets buitengewoons

Dijk van een plaat uit mijn
Adolescententijd
Sorry, wat zei u?
De Beatles? Nee, STONES!

Back to the sixties blijft, ondanks alles wat de bundel niet is, meer dan de moeite waard: om toe te voegen aan de eigen verzameling light verse, maar ook om cadeau te doen. De ollekebollekes zullen bij vooral babyboomers veelsoortige herinneringen losmaken. De dichter had daar waarschijnlijk al een vermoeden van, getuige het ollekebolleke 1966 That day - The Golden Earrings (blz. 37).

Ooit een leuk schoolbandje
Later een wereld-act
Volop aanbeden door
Tieners en twens

Thans schaart zich ook nog een
Gerontofielenclub
Uit Oude Pekela
Onder de fans

Back to the sixties, Remko Koplamp
Mijnbestseller.nl
ISBN 9789463188654

Prijs: € 9,90



Vrijdag 27 november vindt in Theater De Kapel (ORKZ) in Groningen de boekpresentatie plaats van de nieuwe bundel van Ben Hoogland Het wak is gedicht.
Deze bundel bevat bestaat uit herdichtingen van het mooiste werk van de door de dichter bewonderde Martinus Nijhoff, waarbij hij speelt met vorm en inhoud, terwijl hij probeert dicht bij de thematiek van Nijhoff te blijven.
Denk aan 'Het uur U', ingekort tot een ollekebolleke of aan gedichten, van een nieuwe inhoud voorzien. H
et programma start 20.30 uur, zaal open 20.00 uur.

Programma

Opening                        Kasper Peters
Inleiding                         Henk Verweerd, uitgever Liverse
Korte Nijhofflezing        Ben Hoogland
Muzikaal intermezzo     Mijke Eryng
Uitreiking 1e bundel      Ben Hoogland

HANDTEKENINGEN TIJDENS DE PAUZE

“Het wak” gaat open     Ben Hoogland
Dichters gaan los          Diverse dichters
Muzikale afsluiting        Mijke Eryng

Een voorbeeld uit de bundel:

De moeder de vrouw

Een beker thee, een brug en een rivier
Ik zag het schouwspel aan, nog geen kwartier
Een schip; een roer; een vrouw zong galmend psalmen
Mijn God, dacht ik, wat als mijn moeder hier…

 



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 44 klik hier.



Ko de Laat viert zijn 25-jarig bestaan als dichter met een eigen festival en aangezien we daar allemaal heen moeten moet je even hier klikken zodat je weet hoe en waar.
Het is in Tilburg, dat ligt voor de meeste mensen dichterbij dan Terschelling, dus dat moet te doen zijn.
Van het eerste optreden van Ko de Laat (pseudoniem van Jan Willekens) bestaat nog een geluidsopname, waaruit blijkt dat hij al vanaf het begin de lachers op zijn hand had: https://www.youtube.com/watch?v=rqHGrVOa7AE



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 43 klik hier.



Dubbele moraal
: wanneer je de nieuwe bundel openslaat die Jaap van den Born (Nijmegen, 1951) onlangs het licht deed zien, blijkt dát de ware titel te zijn. Het omslag suggereert namelijk dat je Het regt gebruik des BIJBELS in handen hebt waarvan de tweede druk in 1717 in Amsterdam is verschenen. De titel Dubbele moraal komt op dat omslag helemaal niet voor. Van den Born is een spotter die graag ontregelt en de lezer bij de neus neemt. Hij verandert bijvoorbeeld ook doodleuk de schrijversnaam op de achttiende-eeuwse boekenkaft in de zijne en laat je in verwarring achter met de vraag wie de schrijver is van Het regt gebruik des BIJBELS. Daarmee zet hij meteen de toon voor de inhoud van Dubbele moraal waarin hij de zekerheden van deze geanonimiseerde schrijver onderuit haalt om met zijn verzen de lezer wél aan het denken te zetten. Toch acht ik de kans niet groot dat hordes gelovigen na lezing van de bundel in vertwijfeling dominee of pastoor zullen aanspreken met de verzuchting: Wat hebben jullie ons in godsnaam wijsgemaakt! Het intrigerende woord ongodisten in de titel boven komt overigens van hetzelfde omslag.

Dubbele moraal is niet alleen de titel van het boek, de term verwijst ook naar de versvorm Dubbele Moraal, een vorm die door Van den Born is ontwikkeld en die tot nu toe weinig navolging heeft gevonden. Misschien komt daar door deze bundel verandering in als plezierdichters zich door de verzen van de Nijmegenaar laten inspireren. Dat zou zo maar kunnen want het boek bevat een ongewone verzameling verzen, niet de gemakkelijkste, wel prikkelend voor de geest en onderhoudend, zeker voor wie een Christelijke opvoeding heeft genoten. Maar eigenlijk ook voor iedereen voor wie dat geluk niet was weggelegd. In Dubbele moraal legt Jaap van den Born de Bijbel aan de leugendetector: geestig, kritisch en met een gezonde scheut cynisme. De uitslag van dat onderzoek zal voor menigeen een openbaring zijn, al krijgt dat woord in deze context een wat wrange betekenis. Van den Borns bundel bevat light verse met een boodschap zonder dat die boodschap stoort: wees niet lichtgelovig in wat anderen je als waarheid voorschotelen.

Zoals eerder opgemerkt gebruikt de dichter voor deze boodschap de versvorm Dubbele Moraal. Niet iedereen zal meteen voor ogen staan wat de Dubbele Moraal inhoudt. Welnu, het is een vorm van twee keer zes regels met het rijmschema abaaab. De a-regel heeft vrouwelijk rijm, de b-regel mannelijk. Wat de inhoud betreft geldt deze hoofdregel: In het eerste sixtijn wordt een bewering gedaan, die in het tweede sixtijn, met gebruikmaking van dezelfde rijmwoorden, wordt tegengesproken. Ga er maar aanstaan! Van den Born doet dat met verve en hij vindt in de Bijbel een rijke bron van inspiratie. Het Boek der Boeken bevat volgens veel aanhangers de Waarheid en niets dan de Waarheid. Jaap van den Born toont in Dubbele moraal aan dat die claim op los zand is gefundeerd. De dichter is niet alleen een bekwaam vakman, hij bezit ook meer dan voldoende kennis van de Bijbel om aan te tonen dat het Boek vol tegenstrijdige uitspraken staat. Zijn poëtische bewijsvoering, met bronverwijzing, zou gelovigen op zijn minst aan het denken moeten zetten over de betrouwbaarheid van Gods Woord. Aan de ware zeloot zal Van den Borns gedegen, geestige analyse van het Boek der Boeken niet zijn besteed. Aan de liefhebber van lichte vers des te meer. Hier alvast een voorproefje.

Onzichtbaar

O lieve God! Ik wil slechts voor U leven
Ik bid en bid maar er valt niks te zien
Graag wil ik u persoonlijk aandacht geven
Vindt U die schuwheid Zelf niet overdreven?
Ik wil U zien, al is het maar heel even;
Een stukje van Uw achterwerk misschien?

Joh. 1:18: 'Niemand heeft ooit God gezien.'
1 Tim. 6:16: 'geen mens heeft hem ooit gezien of kan hem zien.'
Exod. 33:22: 'Als ik mijn hand weghaal, zul je mij van achteren zien; mijn gezicht mag niemand zien.'

Een fraai gezicht!

'Is dat Hem nou? Wel heb ik van mijn leven!
Zo'n uitzicht is niet dagelijks te zien!
Kun jij me nog zo'n lekker broodje geven?
Nou Mozes, je hebt echt niet overdreven
Echt schitterend! Aäron, wil jij even
De kip doorgeven en wat sla misschien?'

Exod. 24:9: 'Hierna ging Mozes de berg op, samen met Aäron, Nadab en Abihu en zeventig van Israëls oudsten van het volk, en zij zagen de God van Israël. Onder zijn voeten was er iets als een plaveisel van saffier, helder stralend als de hemel zelf. Deze vooraanstaande Israëlieten werden niet door God gedood: zij zagen hem, en zij aten en zij dronken.'

Jaap van den Born, de laatste winnaar van de Kees Stipprijs, presenteert met Dubbele moraal (67 blz.) een bundel die anders is dan de meeste andere light versebundels: één onderwerp, de Bijbel; één versvorm, de Dubbele Moraal; geestige gedichten, met overtuiging gepresenteerd als het resultaat van brononderzoek. Van den Born heeft een herkenbare eigen toon waarin de echo van Drs. P duidelijk doorklinkt. Dat is uiteraard eerder een pre dan een schande. Met Sinterklaas en de Kerstman in aantocht is Dubbele moraal een titel om alvast op het verlanglijstje te zetten. Wie niet zo lang wil wachten heeft groot gelijk.

Dubbele moraal, Jaap van den Born, 2015
Uitgave Het vrije vers via mijnbestseller.nl
ISBN 9789463188500
Prijs: € 12,50

Direct bestellen: klik hier



Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten, door Marc van Oostendorp.
Voor deel 41 klik hier.

 

 

Minotauros

Mijn moeder, schijnt het, paarde met een stier
En Koning Minos vond het ongepast
Zo ook toen ik als resultaat verscheen
Ik werd in deze doolhof opgesloten

Nu, dit verblijf bezorgde mij geen last
Het is een offerplaats, van iedereen
Die daar belandde heb ik zeer genoten
Want mensenvlees is heilzaam voor mijn maag

En vrijgelaten- ach, in 't algemeen
Was ik daar nauwelijks mee opgeschoten
Maar wat mij bezighoudt, dat is de vraag:
Ben ik een mens? Of eigenlijk een dier?

Daar wens ik niet te diep op in te gaan
Ha, stemgedruis- er komt weer voedsel aan!

Fabelmensen II van Drs. P is een uitbreiding met zeven gedichten van de eerder verschenen bundel Fabelmensen. Deze zeven gedichten werden in 2014 al opgenomen in Ballustrada 3/4. Daarnaast zijn ze als kaartenset uitgebracht door uitgeverij Liverse. Het oorspronkelijke bundeltje Fabelmensen was in 1990 door drukkerij Atlas uitgegeven als relatiegeschenk en al snel nadien onvindbaar. Ook Polzer zelf was het werkje kwijt. Cees van der Pluijm, verzamelaar van Polzeriana, had gelukkig nog een exemplaar in zijn boekenkast staan. Zo kon uitgeverij Liverse in 2010 een herdruk op de markt brengen met de schitterende, originele illustraties van Ed Koenders, inclusief het inleidende Ter verklaring door de doctorandus, plus diens korte prozateksten als toelichting bij ieder fabelmens. Beide zijn geschreven in de typische, geestige stijl van Heinz Polzer.

Uitgeverij Liverse wilde een vervolg op Fabelmensen maken en Drs. P had daarvoor al de zeven vermelde gedichten geschreven toen hij vanwege zijn zwakke gezondheid het project moest staken. De uitgever besloot tot een heruitgave van Fabelmensen vermeerderd met de vervolggedichten en de bijbehorende illustraties van Ed Koenders. Aan een toelichtende tekst bij elk van de nieuwe gedichten is Heinz Polzer niet meer toegekomen.
De uitgebreide heruitgave kreeg de titel Fabelmensen II en heeft dezelfde afbeelding op het omslag als Fabelmensen, een prachtige punkversie van Medusa. De bundel bevat in totaal dertien sonnetten met een ongebruikelijk schema: abcd bcde cdea ff. Alleen de d-regels hebben vrouwelijk rijm. Dit schema geeft de lezer welhaast de illusie dat hij een rijmloos gedicht leest.

Fabelmensen II is prachtig uitgegeven op stevig glanspapier waarop de fijne kleurillustraties van Ed Koenders goed tot hun recht komen. Alleen al vanwege die bijna Dali-achtige afbeeldingen is Fabelmensen II een 'hebbebundel' waar elke boekenkast mee zou willen pronken. En dan zijn er nog de gedichten, waarvan de zeven, slechts in  kleine kring bekende, sonnetten natuurlijk extra tot de verbeelding van de Polzerfan spreken. Ze doen in toon en originaliteit niet onder voor de eerder geschreven gedichten. Drs. P kruipt in de huid van zijn fabelmensen en beziet met zelfspot en ironie de wereld vanuit hun perspectief: hun (nood)lot, angsten, overwegingen. Zo zegt het fabelwezen Triton: ‘De zee… ik neem genoegen met dit bad/ maar ’t was wel handig als ik kieuwen had’. Hoe veel meer Drs. P kun je het nog krijgen? Welke fabelmensen de grootmeester verder ten tonele voert? Laat ik dat niet verklappen, het zou u een verrassing minder opleveren als u het boekje openslaat, en dat zou zonde zijn. Hierboven alvast een voorproefje.


Fabelmensen II, Drs. P
Illustraties Ed Koenders
Liverse, Dordrecht 2015
Prijs €  14,95, inclusief verzendkosten
De bundel is uitsluitend via de uitgever te koop.  

Subcategorieën

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Log in op de site

CB not installed

Forum (recent...)

Uit het archief

Opkalefateren



Daar zakt mijn broek van af
Howtopronounce.com
Log maar eens in
Voor een uitsprakentest

Hier wordt je schoolvoorbeeld
"Opkalefateren"
Jaap van den Born
Toch maar grondig verpest

Koop koop koop