Welkom, Gasten
Gebruikersnaam: Wachtwoord: Onthoud mij
  • Pagina:
  • 1
  • 2

Onderwerp: Kaasjeskruiddikkopje

Kaasjeskruiddikkopje 20 nov 2009 17:50 #1

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4456
  • Ontvangen bedankjes 1310
‘Prachtig gaaf’ vlindertje
Zichtbaar in Nederland
Kenners van vlinders zijn
Uiterst tevree

Moeilijke naam hoor, dat
Kaasjeskruiddikkopje
Echter het vlindertje
Zit er niet mee
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 23 nov 2009 16:13 #2

  • Leonora Schreurs
  • Leonora Schreurs's Profielfoto
Klemtoonklem

Zeldzame vlindervondst
Kaasjeskruiddikkopje
Mooie ontdekking
Baart kreupel gedicht

Jammer voor u Bas, mijn
Accentueringsneus
Zegt dat op ‘Kaas’ hier
De hoofdklemtoon ligt
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 23 nov 2009 17:20 #3

  • Jeffrey van den Hoff
  • Jeffrey van den Hoff's Profielfoto
Daar heb je wel een punt Leonora, ik had hem ook al gezien, maar er nog niet op gereageerd. Er duiken trouwens de laatste tijd veel ollekebollekes op met zeslettergrepige woorden die niet kloppen. Slaapt de redactie soms, of zitten ze met Mexicaanse griep thuis ofzo?
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 23 nov 2009 18:31 #4

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4456
  • Ontvangen bedankjes 1310
Leonora, Jeffrey,

Wat nu? Kaasjeskruid en dikkopje hebben beide de klemtoon op de eerste lettergreep. Maak je er één woord van dan liggen de klemtonen op de eerste en de vierde lettergreep.Zoals geldt voor;
mijnwerkershoongelach
middelbaar-onderwijs
stripverhaalkundigen
ijzerendraadmuziek

En ik weet niet beter dan dat dát een vereiste is voor het zesletter-grepige
olleke-bollekewoord.
Gr. Bas
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 23 nov 2009 19:19 #5

  • Max van Velzen
  • Max van Velzen's Profielfoto
Ik denk dat je abuis bent Bas. Het zeslettergrepige woord uit regel zes moet een klemtoon hebben op de 4e lettergreep en nergens anders!

Lees nog eens de regels:

Het ollekebolleke telt twee strofen (coupletjes) van elk vier regels. Het verplichte metrum is de dactylus (Tá-te-te). Dat houdt dus in: één beklemtoonde lettergreep en vervolgens twee onbeklemtoonde, zoals in het woord 'ollekebolleke' (Tá-te-te-Tá-te-te). Elke strofe (couplet) telt zeven dactyli, plus één extra beklemtoonde lettergreep op het einde (Tá-te-te-Tá). Regel 4 en 8 moeten rijmen. Regel 1 bevat het motto, regel 2 geeft het onderwerp. Verder moet regel 6 bestaan uit één zeslettergrepig woord met de klemtoon op de vierde lettergreep. Dit is essentieel voor een ollekebolleke! De lol is dan ook om zulke woorden te vinden. Verder mogen regel 1 en 2, regel 2 en 3, regel 4 en 5 niet in elkaar overlopen.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 23 nov 2009 20:20 #6

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4456
  • Ontvangen bedankjes 1310
Max,
nou breekt me de klomp! Wil je beweren dat bijv. het woord stoelgang, ( klemtoon op de eerste lettergreep ) de klemtoon verliest als je er 'verschijnselen 'achter zet? Tá-te-te Tá-te-te hééft toch twee klemtonen? en wordt toch niet Te-te-te Tá-te-te
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 23 nov 2009 20:20 #7

  • Leonora Schreurs
  • Leonora Schreurs's Profielfoto
Zeer geachte Bas,

Tja, die klemtoon toch. Drs. P heeft de regel bedacht dat de hoofdklemtoon op de vierde lettergreep moet liggen van het zeslettergrepige woord in een ollekebolleke. Uit het feit dat er sprake is van ´hoofdklemtoon´, mag u afleiden dat er ook nevenklemtonen bestaan. Uw zelf bedachte regel dat een samengesteld woord twee gelijkwaardige klemtonen heeft, is even inventief als onjuist. Ik verwijs u naar Van Dale Groot Woordenboek der Nederlandse 14 waarin de woordenboekmaker de hoofdklemtoon op het woord ´kaasjeskruidvlinder´ legt op de eerste lettergreep, ´kaas´. Naar analogie daarvan mag u mijns inziens concluderen dat uw ´kaasjeskruiddikkopje´ onder hetzelfde regime valt. Overigens ben ik het hartgrondig eens met Jeffrey dat er zowel in druk als op internet te veel kreupele ollekebollekes verschijnen, zelfs van dichters met naam. Deze onbollekes doen het genre ernstig onrecht aan.

Een collegiale groet,

Leonora Schreurs, die zichzelf niet van zonden tegen het metrum vrij verklaart.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 23 nov 2009 20:21 #8

  • Leonora Schreurs
  • Leonora Schreurs's Profielfoto
Ik bedoel natuurlijk Taal, achter Van Dale. Excuses voor het foutje.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 23 nov 2009 21:47 #9

  • Max van Velzen
  • Max van Velzen's Profielfoto
Beste Bas,

Stoelgang verliest niet de klemtoon als je er verschijnselen achter zet. Daarom is "stoelgangverschijnselen" - alhoewel vaak vervelend - ook géén goed ollekebollekewoord en dus afgekeurd. Als het zó makkelijk was!
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 23 nov 2009 23:24 #10

Wacht eens even, Max zegt dat alleen de vierde lettergreep een klemtoon mag hebben, dat klopt natuurlijk niet. Ook de 1e lettergreep mag een klemtoon hebben. Het metrum is immers dubbel dactylisch of hoe je het ook precies noemt. Drs. P zegt ook niet voor niets dat de hoofdklemtoon op de vierde lettergreep moet liggen. Er mag natuurlijk een veel lichtere klemtoon op de eerste lettergreep liggen. Daar durf ik een van mijn Marlies Dekkers setjes om te verwedden. Het voorbeeld van Max klopt echter wel, daar is de klemtoon op de vierde lettergreep niet het belangrijkst.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 24 nov 2009 18:33 #11

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4456
  • Ontvangen bedankjes 1310
Uiteraard ben ik het met Quinty eens. Dus blijf ik volhouden dat
kaasjeskruid en dikkopjes dactyli zijn. En dus aan elkaar geschreven twee dactyli, ofwel een dubbele dactylus, vormen.
Moedermelk, geproduceerd door Quinty Leeuwenvacht, wordt dus
'Leeuwenvachtsmoedermelk'. Willen we duidelijk maken dat de melk van een ander komt, dan doen we dat met een klemtoon;
Gravenstijnsmoedermelk.Maakt Quinty echter pap dan geven we dat aan met Leeuwenvachtskinderpap.
Er bestaan geen woorden zonder klemtoon. En ik vraag me af of er wel zeslettergreepwoorden bestaan met slechts één beklemtoonde lettergreep.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 24 nov 2009 21:17 #12

  • Kees Koelewijn
  • Kees Koelewijn's Profielfoto
De zesde regel bestaat uit één woord.
Dit woord bestaat uiteraard uit twee dactyli.
Er komen dus twee klemtonen in voor.
De hoofdklemtoon ligt op de vierde lettergreep.
Punt.
Kaasjeskruiddikkopje heeft de hoofdklemtoon op de eerste lettergreep.
Kaasjeskruiddikkopje is dus fout.

De klemtoon kan verschuiven door woorden die ervoor of erna komen.
De klemtoon kan verschuiven(zoals Bas al aangeeft) door tegenstellingen,ie dan uiteraard wel in het gedicht moeten vermeld.

Als bijvoorbeeld de naam van het beest kaasjeskruiddunkopje was geweest, had het zo kunnen gaan:

Maar er is ook nog een
Kaasjeskruiddikkopje

En had het wel gekund.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 24 nov 2009 21:29 #13

  • Kees Koelewijn
  • Kees Koelewijn's Profielfoto
Ander voorbeeld:

Bij de besnijdenis(klemtoon op snij) gaat het bij jongetjes om de voorhuid (klemtoon op voor).
Bij 'voorhuidbesnijdenis'ligt de hoofdklemtoon op 'voor'.
Deze barbaarse gewoonte waar niemand zich druk over maakt,(ook al om die klemtoon waardoor het niet geschikt is als ollekebollewoord) al is die kinderen niets gevraagd, is ingesteld door Jehova in het boek Genesis, waar hij een verbond sluit met aartsvader Abraham en hem het beloofde land belooft. Hij sprak daar aldus:

God sloot een eedverbond
'Abram wordt Abraham
En heel dit land
Wordt door Mij afgeperkt

En de Mij Eigene
Etiketteringslust
Eist dat je hele gezin
Wordt gemerkt

Snij dus je voorhuid af
Voor mijn verzameling?
Nee, voor 't idee
Symboliek, weet je wel

Ik wil geen voorhuid maar
Voorhuidbesníjdenis
't Is de gedachte die telt
Niet het vel'

Maar ja, Hij is niet voor niets de Almachtige; hij kan zelfs een goed ollekebollekewoord maken van een niet-goed ollekebollekewoord.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 24 nov 2009 23:29 #14

  • Quinty Leeuwenvacht
  • Quinty Leeuwenvacht's Profielfoto
Beste Bas,

Kees heeft een punt, hij legt het helder uit. Ik hoop dat je de regels in de toekomst zelf ook zo consequent toepast...
Zeslettergrepige woorden met slechts 1 klemtoon ben ik nooit tegengekomen. Maar misschien weet Fanny Veulemans uit Hemiksem wel een voorbeeld. Ik zag haar of hem al twee keer op de voorpagina.

Groeten,
Quinty
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 25 nov 2009 05:23 #15

  • Kees Koelewijn
  • Kees Koelewijn's Profielfoto
ik ken de regels, maar we zijn allen zondaars en ellendelingen, gedoemd en belast met de erfzonde, dus ik ook.
Het gevaar dat de ollekebollekemaker bedreigt is dat hij (of haar) zo in de cadans komt dat fout als goed wordt ervaren, vooral bij langere reeksen.

Een goede test is het ollekebolleke te zingen op de wijs van 'Stukje geschiedenis'van Drs. P.
Wat vindt Vera er eigenlijk van? Die is zo stil. Door de griep kon ik niet naar Utrecht, naar haar optreden en ik wilde een boekje kopen, want op die site moet je een creditcard hebben en die heb ik niet. En ik had een cadeautje willen meebrengen, een van de tropische kikkers die ik kweek.
Zo gezellig als ze's avonds uit hun bak mogen en met zijn driehonderd met natte, floppende geluiden door de kamer springen!
Een kleurrijk gezicht dat me helemaal kalmeert. Ik had er eerst nog veel meer, maar toen mijn zestienkleppengier eens uit zijn kooi ontsnapte had dat nogal rampzalige gevolgen.Die heb ik toen klaargemaakt naar een recept van mijn moeder. Ik stop, want ik geloof dat de griep me babbelziek maakt.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 25 nov 2009 19:28 #16

  • Bas Boekelo
  • Bas Boekelo's Profielfoto
  • Offline
  • Forumgod
  • Berichten: 4456
  • Ontvangen bedankjes 1310
Quinty Leeuwenvacht schrijft:
Beste Bas,

Kees heeft een punt, hij legt het helder uit.

Amen.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 25 nov 2009 21:37 #17

  • Leonora Schreurs
  • Leonora Schreurs's Profielfoto
‘Er bestaan geen woorden zonder klemtoon. En ik vraag me af of er wel zeslettergreepwoorden bestaan met slechts één beklemtoonde lettergreep,’ sipt Bas Boekelo hierboven in een reactie op mijn en andermans opmerkingen over het metrum in zijn ‘kaasjeskruiddikkopje’. ‘T, z’n, en d’r’ bijvoorbeeld lijken me onbeklemtoonde woorden, maar dat terzijde.

Ik wil vooral reageren op zijn tweede verzuchting, omdat die specifiek gaat over de klemtoon in het zeslettergrepige woord in r. 6 van het ollekebolleke. Dat was immers de aanleiding voor mijn eerste reactie in dichtvorm. Drs. P, de geestelijk vader van het ollekebolleke, heeft bepaald dat de hoofdklemtoon [zie o.a. ‘Versvormen’, pag. 114 en ‘Het rijmschap compleet’ pag. 106] op de vierde lettergreep moet vallen. Dat impliceert dat er in zo’n woord nog een of meer nevenklemtonen bestaan, wat ik in een eerdere bijdrage hier al heb gesteld. ‘Kuikenbroederijen’ heeft drie klemtonen, op ‘kui', op ‘broe’en op ‘ij’. Als ik het woord gebruik in een zin als ‘We bezochten geen eendenbroederijen, maar kuikenbroederijen’, valt de klemtoon op ‘kui’. In de zin ‘We bezochten geen kuikenbroederijen maar kuikenslachterijen’ valt de klemtoon op de ‘oe’. Dat betekent dus dat het begrip klemtoon geen statisch gegeven is. Van Dale geeft dat van heel veel woorden ook aan door de toevoeging ‘het accent wisselt’.

De juiste klemtoon is vaak te vinden door een woord hardop in zijn context uit te spreken en het accent dan telkens op een andere lettergreep te leggen. Je hoort dan wat in de gegeven context de meest logische uitspraak is. Ook is het zeer aanbevelenswaardig een ollekebolleke even te laten liggen als het af is en het een paar dagen later nog eens hardop te lezen, want in het enthousiasme tijdens het maken, hoor je vaak wat je graag wilt horen. Andermans deskundige mening vragen en die ter harte nemen, kan ook nooit kwaad.

Ten slotte dit nog: ik ben er de vrouw niet naar om dichtende collega’s te kapittelen, in tegendeel, maar een slecht ollekebolleke is als een man in een duur pak waar hij verkeerde schoenen bij draagt. Dat ik reageer op het ollekebolleke van Bas Boekelo komt omdat ik iedereen zou gunnen dat zijn ollekebollekes in elk geval in technisch opzicht geslaagd zijn. Eigenlijk zou de redactie van Het vrije vers dichters daarin moeten begeleiden. Ik weet dat ik gemakkelijk praten heb, zelf kan ik voor een glas wijn en een oordeel over mijn schrijfsels terecht bij een zeer gerenommeerd light-versedichter. Maar niemand wil weten hoe vaak ik ’s nachts met tranen in de ogen huiswaarts ging als hij zijn kundige commentaar had losgelaten op een gedicht waar ik trots op was geweest. Iets van wat hij me geleerd heeft, wil ik graag met anderen delen.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 25 nov 2009 23:24 #18

  • Kees Koelewijn
  • Kees Koelewijn's Profielfoto
Maar dat is toch de bedoeling van dit forum? Dat we trots onze producten tonen om blozend de complimenten in ontvangst te nemen en genadeloos afgeranseld te worden als die trots niet terecht bleek?
Ingrijpen en begeleiding van de redactie lijkt me alleen nodig als de forumleden er niet uitkomen, maar als de discussie verhelderend verloopt is dat toch nergens voor nodig?
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 26 nov 2009 09:40 #19

Leonora, u bent van harte welkom in de redactrice als u op het forum adviezen wil geven hoor. Ik ken uw werk vooral uit De tweede ronde, maar dat zit qua vorm altijd strakker in z'n jasje dan ik in mijn Replay jeans.

Natuurlijk is dat de bedoeling van het forum, commentaar krijgen op je verzen, zodat ze inhoudelijk en technisch beter worden. En de kleine redactie kan zich niet overal mee bemoeien. Voor de een is dat misschien kommaneukerij, voor de ander is dat bruikbaar. Ik heb net als Leonora altijd veel gebruik gemaakt van de adviezen van anderen. Natuurlijk probeer ik anderen ook zoveel mogelijk te helpen.
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.

Re:Kaasjeskruiddikkopje 26 nov 2009 11:46 #20

Dag schatten allemaal,

(Kees in het bijzonder!)

Ik ben ook niet vrij van zonden. Ik stortte me onvoorbereid op een limerick en heb door de reacties veel geleerd. Ik wierp me op het collagebolleke en vergat in mijn wervelend enthousiasme eerst de regels te gaan lezen. Met als resultaat kromme ollekebollekes. Maar... we leren bij!

Als ik zeslettergrepige woorden uitspreek (tenminste, als het een dubbele dactylus betreft), leg ook ik een zwaardere klemtoon op de eerste dan wel op de vierde lettergreep. Zoals reeds gezegd: het woordenboek kan uitsluitsel geven, een collegadichter, maar ook de tijd. Enkele dagen wachten, opnieuw (hardop!) lezen en verkeerd geparkeerde klemtonen verdwijnen plots als sneeuw voor de ollekebollekeszon.

Zelf krijg ik liever (vriendelijk geserveerde) kritiek om daarna dubbel tevreden te zijn met een óók door anderen-die-er-wat-vanaf-weten gewaardeerd gedicht, dan op mijn eigen ikzelve (zonder het gezelschap van ook maar één floppende tropische Keeskikker) blij te zitten wezen met een fantastische miskleun.

Zo kon ik de opmerking van Bas ivm een fout lopend metrum in één van mijn gezongen gorgelrijmen best waarderen.

Groetjes,
Vera



(PS. Kees: mocht je geïnteresseerd zijn in een bundel, heb ik wel een oplossing. Dan mail je maar even. Vrijblijvend voorstel.)
Voor mijn gezongen gedichten, zie veradebrauwer.punt.nl/
Alleen ingelogde leden kunnen reageren.
  • Pagina:
  • 1
  • 2
Tijd voor maken pagina: 0.233 seconden

Log in

Gebruikersnaam en wachtwoord:

Zoeken

Forum Recent

Uit het archief

Zonder passie



Dat Onze-Lieve-Heer is opgestaan,
Is voor bepaalde klanten aanstootgevend,
Dat Hij eerst dood was en vervolgens levend,
Daar doet de HEMA voortaan niet meer aan.

Dus net als Zwarte Piet en Sinterklaasje,
Is Hij uiteindelijk alsnog het haasje.


... in haar reclamefolder heeft de HEMA ‘Vrolijk Pasen’ vervangen door ‘Vrolijk Voorjaar’ ...