De zon schijnt op het water rond de pont
Zij vangt de ochtendstralen bij de reling
Haar ogen dicht, een glimlach om haar mond

OF

De zon schijnt op het water rond de pont
Hij vangt de ochtendstralen bij de reling
Zijn ogen dicht, een glimlach om zijn mond




Hoewel het maar een klein deel van mijn oeuvre uitmaakt, ben ik erg gecharmeerd van terza rima: aba bcb cdc ... xyx yzy z(z)
Terza rima is een schakelrijm: het rijmwoord maakt de strofen tot schakels van een ketting. Aan het einde van deze ketting staat een afwijkende laatste strofe van 1 of 2 regels.
De moeder aller terza rima, de Divina Commedia van Dante Alighieri, bestaat uit 100 gedichten die elk eindigen op een enkele regel.
Plezierdichters kennen vooral het terza-rima-sonnet, dat wel moet eindigen op 2 regels om het totaal van 14 te bereiken.

Terza rima heeft traditioneel de neiging om lange gedichten op te leveren. Elk van de 100 gedichten in de Divina Commedia bevat tussen de 40 en 50 strofen tellen. Dat lijkt mij voor dit afbakvers iets te veel van het goede.

De regels:

• Schrijf een terza rima beginnend met een van beide bovenstaande strofen.
• Voeg 1 tot 5 "echte" terza-rima-strofen toe en eindig met 1 of 2 regels.
  De kortste variant heeft 7 regels: aba bcb c
  De langste variant heeft 20 regels: aba bcb cdc ded efe fgf gg
• BELANGRIJK: wissel vrouwelijk en mannelijk rijm af. Behalve de laatste strofe bevatten alle strofen beide. (Dit is geen strikte eis van terza rima, maar ik hecht eraan.)

LATER TOEGEVOEGD: De inzendtermijn eindigt zondag 7 augustus, 12:00. In de loop van de avond komt dan de uitslag.

Succes,
Niels

pixabay.com DanaTentis

Een teder wiegen

De zon schijnt op het water rond de pont.
Zij vangt de ochtendstralen bij de reling;
Haar ogen dicht, een glimlach om haar mond.

Ze schrikt zich lens: de reling heeft wat speling!
Het is waarom ze weer bij zinnen komt;
Haar peinzen over diep bezonnen deling.

De golfslag heeft het meeuwgeluid verstomd,
Doch niet de trilling van het teder wiegen
Waarmee ze spinsels in gedachten somt.

Wat somber nu van zijn oneindig liegen,
Met ook de vraag wat haar zo dwingend bindt -
De weerzin om zijn onbeschaamd bedriegen:

Het sterkt haar denken in de kille wind.
Zij voelt de herfst zich roeren in haar leven,
Maar eerst moet zij zich kwijten van haar kind.

Zij neemt zich voor zich toch aan hem te geven;
Niet blind: juist overwogen, naar genoegen.
Verlaat het dek, heeft trots haar hoofd geheven

Om hoe ze hem dicteren zal te zwoegen:
Haar wil waarnaar haar pen zich heeft te voegen...


.

De zon schijnt op het water rond de pont
Hij vangt de ochtendstralen bij de reling
Zijn ogen dicht, een glimlach om zijn mond

Hij neuriet Stewarts tophit "I am sailing"
Zijn lapje schuift hij koeltjes voor zijn oog
Bepeinst nog eens die mooie vierendeling

De gouden tijd als Slachter van De Koog
Galjoenen bij de vleet heeft hij geënterd
Totdat zijn kok hem met de schat bedroog

Intussen is het levenslot gekenterd:
In uniform, niet in bandietenjas,
Met koffie naar zijn nieuwe schip geslenterd

Hem rest, nadat hij een der mythen was,
Het kabelveertje Haerst-Agnietenplas

De zon schijnt op het water rond de pont
Hij vangt de ochtendstralen bij de reling
Zijn ogen dicht, een glimlach om zijn mond

Ze kwamen toch, ondanks de mededeling
"De boot is vol!" Helaas, het baatte niks
Het lot beschikte over deze speling

Geen stroom, denkt hij, kan tippen aan de Styx


R.7 was eerst:
Geen stroom, bedenkt hij, haalt het bij de Styx

De zon schijnt op het water rond de pont
Hij vangt de ochtendstralen bij de reling
Zijn ogen dicht, een glimlach om zijn mond

Hij denkt aan gisteravond, aan haar streling
En mijmert over een cadeau voor haar
Hij is niet rijk; hij leeft van de bedeling

Hij gaf haar graag iets duurs, een groots gebaar
Maar hij weet goed, dat is niet realistisch
Dat kan hij nooit, nog in geen honderd jaar

Haar zucht naar luxe heeft haast iets narcistisch
En steevast wil ze weer dat hij betaalt
Wat dat betreft is zij niet feministisch

Wat had hij graag een gouden ring gehaald
Zo zou hij haar wel weten te ontdooien
Hij worstelt in zijn hoofd, hij maalt en maalt

En dan beseft hij: ‘ik ga het niet rooien
Dit leven is niet weggelegd voor mij
Ik wil niet alles meer aan haar vergooien’

Eén sprong en al zijn zorgen zijn voorbij
Geëindigd op de bodem van het IJ

De zon schijnt op het water rond de pont
Hij vangt de ochtendstralen bij de reling
Zijn ogen dicht, een glimlach om zijn mond

Tot kort zijn lot: een strikte dagindeling
Geheen en weer, vervelend als de pest
Maar op een dag, gedreven door verveling

Draait hij midvaarts het roer en vaart pal west
Na veel volharding land en wildvreemd leven
De rondheid van de aarde was getest

Hij heeft zijn neef Christoffel nog geschreven
Maar die vond zijn verhaal wat overdreven

De zon schijnt op het water rond de pont
Zij vangt de ochtendstralen bij de reling
Haar ogen dicht, een glimlach rond haar mond

Ze hoopt op nog eens zo’n bedeesde streling
Dat vluchtige ervaren van zijn hand
De veerman laat het bij een mededeling:

De pont vaart niet meer naar de overkant
Het IJsselpeil is echt te ver gaan dalen
Dat spijt me erg voor jou als trouwe klant

Je zult dus ongetwijfeld stevig balen
Maar in Het Proathuus staat de koffie klaar
Die ik vandaag voor jou graag wil betalen

Zijn hand beroert haast als terloops haar haar
Want ja, hij is nu eenmaal niet zo’n vrije
Maar zij verwacht toch veel van dat gebaar

En zegt: heel graag blijf ik nog even bij je
Ik doe mijn baas de groeten wel uit Wijhe

Beste allemaal,

Zojuist heb ik de aankondiging uitgebreid met een einddatum en tijd.

Hartelijk dank voor de gedichten tot nu toe.
Hendrik, Don, jullie moeten de rijmwoorden nog even nakijken.

Groeten,
Niels

Rijm gecorrigeerd!

Beste deelnemers en belangstellenden,

Hier is het juryrapport.
Ik behandel de gedichten in de volgorde waarin ze zijn binnengekomen.
Bij elk gedicht vermeld ik eerst of het gaat over de man of de vrouw, en daarna het het aantal regels.

Vooraf was ik benieuwd of het verplichte rijmwoord "reling" zou leiden tot veel dezelfde rijmwoorden, maar dat viel mee. In 6 gedichten (en dus 12 regels in strofe 2) zijn 9 verschillende woorden gebruikt, waarvan er 6 uniek zijn en 3 dubbel voorkomen.

Don, vrouw, 20 regels (maximum)
Dit gedicht heeft als enige een titel: Een teder wiegen.
In strofe 3 gaat het over een "teder wiegen" van de pont door de golfslag, maar ook de betekenis van wiegen van een kind klinkt door in de titel.
En dan is er nog een onbetrouwbare hij.
In de laatste strofe komt alles verrassend samen.

Jaap, man, 14 regels (terza rima sonnet)
Het gedicht heeft een prettige luchtigheid.
De aardigste vondst is het slotrijm: bandietenjas/mythen was/Agnietenplas.
Ik heb nog wat geleerd aangaande de veren over de Overijsselse vecht.

Hendrikje, man, 7 regels (minimum)
In regel 5 is een verwijzing naar De Veerpont van Drs.P: "De boot is vol!"
Ik twijfel nog wie de veerman is: Charon of iemand die bij een rivier vol drenkelingen moet denken aan de Styx.

Bart, man, 20 regels (maximum)
Degelijke light verse met een treurig einde.
Als oud-Amsterdammer kwam deze pont mij bekend voor.

John, man, 11 regels
Om te beginnen een spellingsdingetje: volgens mij is het geheen-en-weer.
Dit is een prettig absurd verhaal.
Het afsluitende distichon is erg grappig. En volgens mij dubbelzinnig, want wie is neef Christoffel? Ik ging eerst uit van Columbus, wat ik nog steeds het meest logisch vind. Maar het kan ook gaan om Sint-Christoffel, de reus die mensen naar overkant draagt.

Hendrik, vrouw, 17 regels
Een mooie combinatie van actualiteit en liefde. Ik geniet erg van de mooie ingetogen stijl waarin de ontluikende liefde beschreven wordt.
Ook wat geleerd: Het Praothuus in Wijhe ligt op loopafstand van Wijhese veer.


Mede door de vrijheden die ik heb toegestaan was het hier en daar appels met peren vergelijken.
Ik ben erg gecharmeerd van de grappige clou van John en de onhandige tederheid van de veerman van Hendrik.

Maar de winnaar is voor mij Don. Is dit light verse? Ik weet het niet, maar rijm en metrum kloppen.
De grammatica klopt volgens mij niet overal, maar soms is dat expres zoals in mijn favoriete regel: "Maar eerst moet zij zich kwijten van haar kind."

Don, gefeliciteerd en alle anderen bedankt voor het meedoen.

Groeten,
Niels

Gefeliciteerd, Don!

Don, gefeliciteerd.
Bedankt Niels, was een leuke opdracht.

Don, van harte. Benieuwd naar jouw opdracht.

Gefeliciteerd, Don! Maak er iets leuks van!

Wat een totaal onverwachte verrassing. En dat als uitkomst bij zoveel geduchte concurrentie, ik ben er wat beduusd van.

Dank, Niels, voor deze uitverkiezing. En voor je mooie woorden.

Hendrikje, Jaap, Bart, Riet: dank voor jullie aardige felicitaties.

Dan mag ik me gaan beraden op Afbakvers 18...

Ik zit momenteel verwikkeld in een complexe en tijdrovende herinrichtings- en verhuizingsklus; dus het kan even duren voor ik met iets kom. Mijn streven: uiterlijk komend weekend. Geeft me ook de tijd er goed over na te denken. Geduld!

Aan allen, tot dan!

Beste groet,
Don

Een teder wiegen vertelt in heel precieze woorden hoe bij mij in veel gevallen een nieuw werk tot stand komt. Ik had Niels' opdracht al kort na zijn plaatsing ervan gelezen, ging er in mijn gedachten al meteen mee aan gang, maar moest eerst de afwas doen, en koos daarna voor donker nog even in de relatieve windstilte in de tuin met de chopper te oefenen. Al die tijd ook kwamen min of meer bruikbare dichtregels in me op, maar elke dichter weet ook hoe vluchtig die kunnen zijn, dus als je dan geen pen en papier bij de hand hebt... ga je ze wiegen in je hoofd. Een kwartier voor plaatsing kwam ik eindelijk toe aan woorden vastleggen, ca. driekwart had ik al daartoe gereed. De onbetrouwbare hij = de ratio die de intuïtieve vondsten zomaar kan verknallen, opletten dus. De laatste drie strofen waren het gedicht zelf die bepaalde wat er moest staan en dat ook mij aangenaam verraste. En het leuke is dat het uiteindelijke gedicht (het kind vd dichter) zich leent voor meerdere valide interpretaties.

De zon schijnt op het water rond de pont
Zij vangt de ochtendstralen bij de reling
Haar ogen dicht, een glimlach om haar mond

Zij is voor elke hartenpijn de heling
Wanneer ik naar haar kijk krijg ik het warm
Zij is de ideale zielentweeling

Opeens zie ik het doodshoofd op haar arm


Bij een afbakvers hoort ook het gedicht van de opdrachtgever. Laat ik eerlijk zijn: die was er niet. Maar hier is hij dan toch in de herkansing.
Het thema had ik al in mijn hoofd en ik heb mijzelf een extra opdracht gegeven: de regels 4 en 6 bevatten nog niet gebruikte rijmklanken.