Beste afbakkers,

Zoals wellicht bekend vindt er een stille ramp plaats in ons land: de ontlezing. Volgens de meest recente OESO-lijst bungelen Nederlandse kinderen onderaan als het gaat om leesvaardigheid en leesplezier.
Ze lezen slechter, minder en met minder zin dan ooit. De groep mensen met functioneel analfabetisme groeit gestaag.

In het onderwijs wordt er inmiddels met man en macht gewerkt aan leesbevordering. Denk aan programma’s als LIST-lezen, waarin boekpromoties, vrije keus en leesplezier centraal staan. Niet moeten, maar juist willen lezen is de sleutel.

En toch... blijft poëzie vaak het stiefkind. Terwijl juist light verse, met zijn luchtige toon, rijmende ritme, scherpzinnige wendingen, woordgrappen en knetterende clous, uitermate geschikt is om jonge lezers te verleiden. Een goed vers blijft hangen. Het is een ezelsbrug met gouden leuningen. Het kan leren zonder belerend te zijn. Het laat zien dat kennis en levenswijsheid kan worden overgedragen met taal als speelgoed .

Daarom deze opdracht:
Schrijf een gedicht(je) dat iets leert – over welk vak dan ook – maar dan op een manier die kinderen laat grinniken én onthouden. Laat de les beklijven zoals een deuntje of een mop: licht, compact, speels en leerzaam.

Thema’s:
Alles wat op een basisschool voorkomt (geschiedenis, aardrijkskunde, biologie, rekenen, taal, spelling, muziek, drama, verkeer, beeldende vorming, burgerschap, e.d.).
Of juist over onderwerpen of levenslessen die je op school gemist hebt, maar graag had willen leren.

Vorm:
Een vormvast vers van 2 tot 8 regels (denk aan kwatrijn, puntdicht, trijntje fop, topo, ollekebolleke, limerick, een andere vorm of een zelfbedacht formaat)

Jury:
De juryvoorzitter zal de verzen beoordelen en selecteren op de technische aspecten. De inhoud zal vooral beoordeeld worden door een (twintig)koppige kinderjury in de leeftijd van 9 t/m 12 jaar.
Maximaal 5 inzendingen per persoon

Deadline:
Donderdag 15 mei 2025, 23:59 uur

Veel succes, plezier en geef ze wat te lezen!

Met groet,
JW

p.s. Extra punten voor wie kwantumfysica in vier regels rijmend weet uit te leggen

Spelling

Wat is het nut van een dictee?
Daar leer je over -t en -d
en alles over -ei- en -ij-,
dus houd je koppie goed erbij!

Als een vriendin jouw paard bereidt,
dan ben je het voor altijd kwijt.
Zorg dat je zulke fouten meid
en alle letters onderschijt!

Natuurkundeles

Een korte uitleg voor de lezer:
Een bundel licht is nog geen laser
Zoals ooit Alfred Nobel dichtte
Die echt niet rijmen kon, noch dichten

Wikimedia Commons

Al ben je een ei

Dikkopje, dikkopje, eerst word je dikker
Vers uit het ei met eem kop en een staart
Langzaam maar zeker verandert je aard
Plotseling ben je een vet coole kikker

aiease.ai

Hyper

In één seconde zeven keer de wereld rond
Dat kan het licht, het licht is razendsnel
En niks kan sneller, óf kan het soms wel
Want stel je voor dat er toch een manier bestond

Indien je deze wedstrijd van een lichtstraal wint
Het is nog niet gelukt maar wel een feit
Dan kun je zomaar reizen door de tijd
Wat zou jij doen als jij hiervoor een truc verzint?

Vandaag een lesje biologie...

Op een ooievaar

Een moeder ooievaar uit Rhoon
Stond flink te blozen voor haar zoon
'Waar komen', vroeg het kind spontaan
'De baby ooievaars vandaan?'
Zij had haar smoesje snel bedacht:
'Een mens heeft jou bij ons gebracht'


copilot

Vandaag een lesje Duits…


OP EEN ZWALUW

een vreemde vogel maakt de blits
bij Bayern München in de spits
met veel geschreeuw gaat hij steeds neer
en claimt een strafschop, keer op keer
zijn duimen wijzen daarna vlug
naar 'Schwalbe‘ achter op zijn rug

Tijd voor wat meetkunde:

OP EEN ROEK

In Siddeburen zag een roek
een driehoek met een rechte hoek.
Hij sprak: "Ik hoef de schuine helling
niet op te meten, want een stelling
vertelt me dat de rechthoekszijden
volstaan om deze af te leiden.
U neemt de som van hun kwadraat;
de wortel brengt het resultaat.




Stelling van Pythagoras (Wikimedia Commons)

Kwantummechanica

Verdeel jezelf in tigtig deeltjes
geef elk atoom haar eigen speeltjes
geef ze nu power en gewicht
je krijgt de snelheid van het licht

reis rond de aarde vliegensvlug
en in een flits ben jij terug


Copilot

En weer een lesje biologie. Eerst wat anatomie van de arm

Botte pech
Gewoonlijk telt een mensenarm
per zijde 30 botten.
Alleen nu even niet bij Harm,
na iets te wild ravotten.

Hij heeft nu heel wat botjes meer.
Zijn spaakbeen ligt in stukken.
En zo’n fractuur doet smerig zeer
en drummen wil niet lukken.


r1 was: Gewoonlijk heeft de bovenarm

Dan nu iets over de spijsvertering

Enkele reis
Een voedselbrok reist door de mond,
de slokdarm en de maag,
waarna hij ook de darmen rondt,
al gaat dat wel wat traag.

Vertering in het darmgestel
duurt gauw een dag of twee,
dan eindigt zelfs de fijnste spijs
als derrie in de plee.

Vandaag gaan we rekenen...


Op een klas konijntjes

Juf Snuffelneus uit Wijstermond
Die voor een klas konijntjes stond
Vroeg wat de wortel is van negen
De kleine Nijn zei toen verlegen:
Al heb ik het misschien wel mis
Ik denk dat die oranje is

Copilot

Op een kat

Een twijfelkat sprak laatst te Kreeft
'Ik heb het dit keer overleefd
Mijn baasje heb ik opgesloten
Zijn hersenen zijn naar de kloten
Ik kijk er wel een keertje naar
Of niet, of wel, en daarmee klaar'

Als het golft, dan golft het goed? (Fijn Man Lectures I)

Grote onzekerheid!
Waaruit besta ik nu?
Ben ik een golf of een
Deeltje misschien?

Beide, zo leert ons de
Kwantummechanica
Ja hoor juf, heeft u weer
Spoken gezien?

Schrodingers kat Minoes (Fijn Man Lectures II)

Het was een mooie dag, professor Erwin deed een proefje
Zijn kat Minoes zat in een doos met blauwzuurgas, en kijk
Hij toonde aan: Minoes was dood en levend tegelijk
Die twijfel, die onzekerheid – en nee, het was geen foefje

De prof begreep er niks van, vroeg zich af: hoe kan dat nou?
Hij had het moeten vragen want jij weet hier alles over
Wanneer je iemand leuk vindt voelt het stiekem als getover
En dat je dan dus twijfelt of die ander ook op jou

1600

1600 Slag bij Nieuwpoort
Maurits redt de republiek
80 jaren oorlog voeren
Nederlandse politiek




Foto: Unsplash.com

Over muziekles - en het belang van een passend vakkenpakket

Op een haan

Een jonge haan uit Chesterfield
die zielsveel van muziekles hield,
studeerde hard en urenlang
op notenschrift en vogelzang,
maar hoor wat zijn beloning werd:
een oorverdovend fluitconcert.

90 graden gestrekt

'Pythagoras', zei hij bezopen
Was ik het hoekje omgelopen
Dan had ik hem dus nooit ontmoet
Hij was zo grof, dat kwam niet goed
Hij stonk behoorlijk bovendien
Dus liet ik hem drie hoeken zien


buiten mededinging

Kleuterleed

De juf vroeg mij tijdens het kleuren zonet:
‘Wat schuif je toch steeds op je stoel heen en weer?’
Bezorgd keek ze of ik misschien iets mankeer.
(Ze heeft vast minutenlang op mij gelet.)

Tot nu toe heb ik het nog steevast gered
totdat ik weer thuis was om kwart over twee,
want ik ga op school pas weer naar de wc
als zij eerst die plasketting grondig ontsmet!

Vandaag is de mooiste gymles van het jaar...


APENKOOIEN

pionnen, bankjes, trampoline, bok
de dikke mat, de hoepels en de touwen
de meester heeft behoorlijk moeten bouwen
dan komt hij met bananen uit het hok

we kijken naar de zwaar behaarde prooien:
hoe krijgen we die apen in die kooien?